ӨЗБЕКСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТИ Ш.М.МИРЗИЁЕВ ОЛИЙ МАЖЛИСКЕ МҮРӘЖАТ ЖОЛЛАДЫ

Бәршеңизге белгили, 2019-жыл 22-декабрь күни Олий Мажлис Нызамшылық палатасына, халық депутатлары жергиликли Кеңеслердиң депутатлығына сайлаўлар болып өтти. Бул әҳмийетли сиясий илаж мәмлекетимиз тарийхында биринши мәрте қабыл етилген «Сайлаў кодекси» тийкарында, «Жаңа Өзбекстан – жаңа сайлаўлар» сүрени астында өтти.
Сайлаў нәтийжелерине көре, Орайлық сайлаў комиссиясы Олий Мажлис Нызамшылық палатасының 150 депутат ҳәм Сенаттың 97 ағзасын дизимге алды, соның ишинде, Президенттиң 2020-жыл 17-январьдағы пәрманы менен Сенат ағзаларының 13и сайланды. Солай етип, мәмлекетимиз нызам шығарыўшы ҳәкимиятының жаңа қурамы қәлиплести.
Бүгин Өзбекстан Республикасы Президентиниң Олий Мажлиске гезектеги Мүрәжаты әне усы жаңа парламентке усынылды.
Бул абырайлы әнжуман Халықаралық конгресс орайында болып өтти. Онда Олий Мажлис Сенатының ағзалары ҳәм Нызамшылық палатасының депутатлары, видеоконференция байланыс системасы арқалы район, қала ҳәм ўәлаятлардағы жергиликли Кеңеслерге сайланған халық ўәкиллери, сондай-ақ, атқарыўшы ҳәкимият ҳәм хожалық басқарыў уйымларының басшылары, мәмлекетлик емес шөлкемлер ҳәм жәмийетшилик ўәкиллери қатнасты.
Президент өз Мүрәжатының басында-ақ мәмлекетимизде өткерилген Нызамшылық палатасы ҳәм жергиликли кеңеслерге сайлаўлар ҳаққында айтып өткени тегиннен емес. «Жаңа Өзбекстан – жаңа сайлаўлар» сүрени астында өткен бул сайлаўлар тек ғана 2019-жылдың емес, ал жаңаланып атырған Өзбекстан тарийхында айрықша бетти қураған үлкен ўақыя болды.
Мәмлекетимиз басшысы өз сөзинде бул сайлаўларда биринши рет ең абырайлы халықаралық шөлкемлердиң 825 ден аслам ўәкили бақлаўшы сыпатында қатнасқаны, олардың 316 сы ЕҚБШ ДИИҲБ ўәкиллери екенин атап өтти.
Президентимиз сайлаўлар процесин қалыс, әдил түрде баҳалап, пуқаралық жәмийетти қурыў жолында берген усыныслары ушын халықаралық бақлаўшыларға пүткил халқымыз атынан миннетдаршылық билдирди. Абыройлы халықаралық шөлкемлердиң усынысларынан кейинги сайлаўларда әлбетте пайдаланамыз, деди Президент.
Мәмлекетимиз басшысы өз мүрәжатында жоқары билимлендириў системасына байланыслы төмендегилерди атап өтти:
«2019-жылда 19 жоқары оқыў орны шөлкемлестирилди. Соның 9 ы жетекши сырт ел жоқары оқыў орынларының филиаллары болып табылады.
141 қоспа бағдарлама тийкарында кадрлар таярлаў жолға қойылды. 146 500 студент қабылланды. Бул көрсеткиш 2016-жылға салыстырғанда еки есеге көп. 2020-2021-оқыў жылында мәмлекетлик грантлар еки есеге көбейтиледи.
«Билимлендириўдиң барлық басқышларында халықаралық үлгилерге туўра келетуғын жедел интернет ҳәм технологияларды енгизиўимиз керек. Келеси 2 жылда 12 мың мәкеме жедел интернет пенен тәмийинленеди» – деди Президент.
Мәмлекетимиз басшысы билимли жасларды ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаў зәрүр екенлиги, жасларға шараят жаратсақ, келешекте үлкен нәтийжелерге ерисетуғынлығымызды айырықша атап өтти.
Сондай-ақ, мүрәжатта педагог кадрларды таярлаў мәселесине айрықша тоқтап өтилди. Педагогика бойынша жоқары оқыў орынларында 6 билимлендириў бағдары бойынша оқыў мүддети 3 жыл етип белгиленетуғын болды.
2020-2021-оқыў жылынан баслап кадрлар таярлаў бойынша оқыў мүддети 3 жыллық болатуғын бакалавриат билимлендириў бағдарламалары тийкарында әмелге асырылатуғын педагогикалық билимлендириў тараўының бағдарлары белгиленди. Булар:
– Музыкалық билимлендириў;
– Дене мәденияты;
– Технологиялық билимлендириў;
– Шақырыққа шекемги әскерий билимлендириў;
– Сүўретлеў өнери ҳәм инженерлик графикасы;
– Мектепке шекемги ҳәм баслаўыш билимлендириўде дене тәрбиясы ҳәм спорт.
«Балаларды мектепке шекемги билимлендириў менен қамтып алыў дәрежесин 2020-жылы 60 процентке жеткериў зәрүр. Биз өткен 3 жылда бул көрсеткишти 52 процентке жеткердик. Усы 60 процентке жеткериў ушын быйылғы жылы бюджеттен дерлик 2 триллионға шамалас қаржы ажыратылады.
Усы жылдан баслап тарийхта биринши рет 6 жасар балаларды мектепке шекем таярлаў системасы енгизиледи. Оған бюджеттен 130 миллиард сум ажыратылады. Бул процессте жеке меншик мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери де тиккелей қатнасады. 2020-жылы бюджеттен ажыратылатуғын 1,7 триллион сум қаржы есабынан 36 жаңа мектеп қурылады. 216 сы капитал оңлаўдан шығарылады. 55 жеке меншик мектеп шөлкемлестирилип, олардың саны 141 ге жеткериледи» деди елимиз басшысы.
Президентимиз өз мүрәжатында Россия ҳәм Қазақстанға баратуғын жерлеслеримиздиң жумыс ислеў шараятын жақсылаў, исбилерменлеримизге сыртқы базарды ашыў мақсетинде Евразия Экономикалық Аўқамы менен бирге ислесиў мәселелери үйренип атырғанлығы атап өтилди.
«Депутатларымыз бул бағдарда нени усыныс етсе, сол болады. Себеби, олар халықтың ўәкиллери. Қандай да бир усыныс киргизиўден алдын, жақсылап анализлеўди, жерлеслеримиздиң пикирин үйренип, мен атап өткен мәселелерди есапқа алыўыңызды сорайман», – деди мәмлекет басшысы.
Сондай-ақ, Президентимиз мүрәжатында Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинети жанындағы «Эл-юрт умиди» қоры тәрепинен 700 зыялы илимпазлар, профессорлар ҳәм изертлеўшилерди мәмлекетлик грант есабынан сырт елге билимин арттырыў ушын жиберилетуғыны атап өтилди. Бул соңынан еки есеге арттырылады.
Пуқаралық мәселелерине байланыслы нызамшылықты жетилистириў арқалы инсан ҳуқықларын тәмийинлеў бағдарында гезектеги әҳмийетли қәдем таслаў кереклигин турмыстың өзи талап етпекте.
Атап айтқанда, елимизде узақ ўақыттан берли жасап киятырған, бирақ Өзбекстан пуқарасы деген ҳуқықый статусқа ийе бола алмай атырған мыңлаған жерлеслеримиздиң усы машқаласын нызамлы түрде шешиў бойынша шөлкемлестириў-ҳуқықый илажларды көриў ўақты келди, деп ойлайман.
1995-жылға шекем Өзбекстанға келген ҳәм соннан берли жасап киятырған адамларға Өзбекстан Республикасының пуқаралығы автоматластырылған тәризде берилиўи керек.
Бул арқалы 50 мыңға шамалас жерлеслеримиздиң пуқаралық пенен байланыслы узақ жыллардан берли шешилмей киятырған машқалалары шешимин табады, – деди Президент.
Президент Шавкат Мирзиёев өткен 3 жыл даўамында Өзбекстанда сөз еркинлигин тәмийинлеў, ғалаба хабар қуралларын ҳәр тәреплеме раўажландырыў, журналист ҳәм блогерлердиң еркин жумыс алып барыўы ҳәм дөретиўшилик пенен шуғылланыўы ушын ҳуқықый тийкарлар және кең имканиятлар жаратылғанын атап өтти.
«Буннан кейин де «Төртинши ҳәкимият» ўәкиллериниң еркин ҳәм объектив жумыс алып барыўы, республикамызда әмелге асырылып атырған жедел реформаларды халқымыз ҳәм халықаралық жәмийетшилик ушын ашық-айдын сәўлелендириўи ушын барлық шараятларды жаратамыз. Орынлардағы машқала ҳәм кемшиликлерди түп-тийкарынан ашып бериў, оларды объектив түрде сәўлелендириўде мен профессионал журналистлерди бәрқулла ҳәм ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаўға тайынман», – деди мәмлекетимиз басшысы.
Соның менен бирге, мүрәжатта атап өтилиўинше, коррупцияға қарсы гүресиў бойынша жаңа система енгизиледи. Атап айтқанда, коррупцияның ерте алдын алыў системасы қәлиплестириледи. Усы тийкарда коррупцияға қарсы гүресиў бойынша парламент ҳәм Президентке бойсынатуғын өз алдына мәмлекетлик уйымды шөлкемлестириў усыныс етилди.
Елимиз сиясий турмысында жаңалық болған бундай илаж дәслепки мәрте 2017-жыл 22-декабрьде өткерилген еди. 2018-жылдың 28-декабринде болса екинши Мүрәжат жолланды. Бул дәстүрий баянатлар терең мазмун ҳәм үлкен әҳмийетке ийе екенлиги, барлық тараўларға байланыслылығы менен халқымызда ҳәм бирге ислесиўши мәмлекетлерде үлкен қызығыўшылық оятқан еди.
Усы сапардағы Мүрәжатта да өткен жыл даўамында әмелге асырылған жумыслар, быйылғы ҳәм келеси жылларға арналған баслы бағдарлар, мәмлекетимиздиң ишки ҳәм сыртқы сиясаты ушын тийкарғы ўазыйпалар баян етилип, әҳмийетли нызамшылық басламалары алға сүрилди. Сондай-ақ, 2020-жыл атамасы да жәрияланды. Оған муўапық, 2020-жыл елимизде «Илим-билимлендириў ҳәм санлы экономиканы раўажландырыў жылы» болды.