Фракциялар ҳәм депутатлар топары

Жоқарғы Кеңес депутатлары сиясий, профессионал ҳәм басқа да тийкарда фракциялар формасында депутатлар бирлеспелерин дүзиўи мүмкин.

Фракция сиясий партиядан усынылатуғын депутатлар тәрепинен партия мәплерин Жоқарғы Кеңесте билдириў мақсетинде дүзилетуғын ҳәм белгиленген тәртипте дизимнен өткерилген депутатлар бирлеспеси болып есапланады.

Жоқарғы Кеңес депутатының фракцияға кириўи ҳаққындағы қарар олардың мәжилислеринде қабыл етиледи.

Жоқарғы Кеңестиң депутаты тек ғана бир фракцияның ағзасы болыўы мүмкин.

Сиясий партиядан усынылған ҳәм Жоқарғы Кеңеске сайланған депутат тек ғана сол партия фракциясының ағзасы болыўы мүмкин.

Депутатлар бирлеспелериниң шөлкемлестирилиўи ҳәм жумыс тәртиби Жоқарғы Кеңес Регламентинде белгиленеди.

Фракциялар дизимнен өтиўи керек. Жоқарғы Кеңестиң сессиясында  фракцияның басшысы ямаса басқа ўәкили фракция дүзилгени ҳаққында Жоқарғы Кеңеске мәлимлеме береди, бул Жоқарғы Кеңес сессиясының протоколында көрсетилип өтиледи.

Жоқарғы Кеңес фракция дүзилгени ҳаққында қарар қабыл етеди.

Фракция:

– Жоқарғы Кеңес сессиясының күн тәртиби, додаланып атырған мәселелерди көрип шығыў тәртиби ҳәм мазмуны бойынша усыныслар ҳәмде пикирлер киргизеди;

– Жоқарғы Кеңес сессиясында додаланып атырған ҳәр бир мәселе бойынша жарыс сөзлерде фракция ўәкилине кепилликли түрде сөз берилиўи ҳуқықынан пайдаланады;

– ўақытша комиссиялар дүзиў ҳаққында мәселе қояды;

– Жоқарғы Кеңес сессиясында мәмлекетлик ҳәкимият ҳәм басқарыў уйымларының лаўазымлы шахсларына олардың ўәкиллигине киргизилген мәселелер бойынша тийкарланған түсиник бериў ямаса көз-қарасын  баян етиў талабы менен мүрәжат етеди;

– Жоқарғы Кеңес сессиясында додаланып атырған мәселе бойынша фракцияның пикирин Жоқарғы Кеңес депутатлары арасында тарқатады;

– Жоқарғы Кеңес Президиумы, комитетлери ҳәм комиссияларының жумысында қатнасады;

– Жоқарғы Кеңесте додаланып атырған нызам жойбарлары ҳәм басқа  да қарарлардың жойбарлары бойынша өз усынысларын киргизеди;

– ҳүкимет ағзаларын олардың жумысы мәселелери бойынша тыңлаў ҳаққында мәселе қояды;

– фракцияның жумысы ушын зәрүрли материаллар ҳәм ҳүжжетлерди мәмлекетлик уйымлар ҳәмде олардың лаўазымлы шахсларынан талап етип алады;

– нызам ҳүжжетлерине муўапық басқа да ўәкилликлерди әмелге асырады.

Жоқарғы Кеңесте көпшилик орынды ийелеген фракция парламенттеги көпшиликти қурайды.

Өз бағдарламалық мақсетли ўазыйпаларының жақынлығынан яки сәйкеслигинен келип шыққан ҳалда блок дүзетуғын бир неше фракциялар да парламенттеги көпшиликти қураўы мүмкин.

Фракциялардың блокқа бирлесиўи нызамда нәзерде тутылған ҳуқықларды әмелге асырыўда олардың ғәрезсизлигин шеклеп қоймайды.

Жоқарғы Кеңестиң қарап шығыўы ушын усынылған айырым әҳмийетли мәселелерди алдын-ала додалаў ушын Жоқарғы Кеңестиң депутатлары депутатлық топарларға өз ерки менен бирлесиўи мүмкин.

Ҳәр бир депутатлар топары додаланған мәселе бойынша Жоқарғы Кеңеске улыўмаластырылған пикир ҳым усынысларын билдириўге ҳақылы.