Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń jigirma jetinshi sessiyası haqqında málimleme

Usı jıl 4-sentyabr kúni Nókiste Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń jigirma jetinshi sessiyası bolıp ótti. Videoselektor tárizinde ótken ilajǵa Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatı hám respublika húkimetiniń aǵzaları, ministrlikler menen vedomstvolardıń, mákeme hám kárxanalardıń, huqıq qorǵaw uyımlarınıń basshıları, ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri, qala hám rayonlarda jergilikli Keńeslerdiń deputatları, sektorlardıń hám kárxana, mákemelerdiń basshıları, isbilermenler qatnastı.

Sessiyanı Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń Baslıǵı M.Erniyazov kiris sóz benen ashtı hám alıp bardı.

Deputatlar sessiyanıń Sekretariatın sayladı hám kún tártibin tastıyıqladı.

Atap ótilgenindey, ótken úsh jıl dawamında Prezidentimizdiń basshılıǵında elimizdiń ishki hám sırtqı siyasatında,  ekonomika tarawlarında, xalıqtıń jasaw sharayatlarında bir qatar ózgerisler menen jańalanıwlar júz bermekte. Álbette, dáwir talabınan kelip shıǵıp qabıl etilip atırǵan Prezident pármanları menen qararları, húkimet qararları turmısımızda ayrıqsha orın tutpaqta.

Sońǵı jılları elimiz basshısınıń respublikamızda altı márte bolıp, usı tiykarda qabıl etilgen protokollıq sheshimler, Baǵdarlamalar menen «Jol karta»ları úlken ózgerisler menen jańalanıwlarǵa tiykar bolmaqta.

Usı jıldıń 20-21-avgust kúnleri Prezidentimizdiń respublikamızǵa saparı, sonday-aq, Nókis qalasında xalqımız benen bolǵan ushırasıwı  úlken tariyxıy waqıyalardı ózinde jámlewi menen birge, rawajlanıwımızdıń jańa basqıshın belgilep bermekte. Bolıp ótken ushırasıwlarda Prezidentimizdiń «Adamlar erteń emes, al, búgin jaqsı jasawı kerek»,- degen mazmunlı pikiri xalqımızda keleshekke isenim hám kúsh-quwat baǵıshlamaqta.

Sonı da ayrıqsha atap ótiw kerek,  elimizdiń basshısı respublikamızdı bunnan bılay da rawajlandırıwda áhmiyetli bolǵan bes tiykarǵı wazıypanı belgilep berdi. Atap aytqanda,  investiciyalardı keńnen tartqan halda sanaattı jedel rawajlandırıw, eksport hám import ornın basatuǵın ónimler islep shıǵaratuǵın kárxanalardı kóbeytiw, kishi biznes jáne jeke isbilermenlikti qollap-quwatlaw, sol arqalı xalıqtıń bántligin támiyinlew, awıl xojalıǵına zamanagóy texnologiyalardı keńnen engiziw hám ónimlerdi qayta islep shıǵarıwdı kóbeytiw ilajları belgilep alınbaqta. Bunnan tısqarı, zamanagóy injenerlik-kommunikaciya, jol-transportı, sociallıq infrastrukturanı  jaratıw, usı arqalı xalıqqa, sonıń menen birge isbilermenlik subektlerine qolaylı sharayat jaratıw, Aralboyı xalqınıń jasaw sharayatların jaqsılaw boyınsha wazıypalar belgilendi.

Usılar menen bir qatarda, 2019-2020-jıllarda  jámi 14 trillion 684  milliard sumlıq 697 joybardı ámelge asırıw, usınıń esabınan 14 mıńǵa shamalas jumıs ornın jaratıw názerde tutılmaqta. Xalqımızdıń turmıs dárejesin jaqsılaw maqsetinde «Qıpshaq» posyolkası janınan Ámiwdáryaǵa avtomobil jáne temir jol kópirin qurıw, Nókis-Aqtaw jónelisi boyınsha avtobus hám temir jol qatnawın jolǵa qoyıw, «Nókis-Qońırat-Dawıt ata» avtomobil jolınıń 240 kilometrlik bólegin rekonstrukciyalaw, Qaraózek jáne Taxtakópir rayonlarında «Abat oray» baǵdarlamasın iske asırıw rejelestirilmekte.

Qaraózek rayonındaǵı Tebinbulaq káni negizinde kán-metallurgiya kompeksin qurıw joybarı baslanbaqta. Germaniyanıń maman qánigeleriniń qatnasında zamanagóy texnologiyalar tiykarında násilshilik hám sharwashılıq klasterin ashıw, «Mejdureche» suw saqlaǵıshında jılına 20 mıń tonna balıq jetistiriw, noyabr hám fevral aylarında Aral teńiziniń qurıǵan ultanında 700 mıń gektarǵa seksewil egiw wazıypaları belgilep alındı. Usılar menen bir qatarda, Trast qorınıń qarjıları esabınan Moynaq rayonında Koreya texnologiyaları tiykarında kóp tarmaqlı medicinalıq klinika qurıw, usı rayonda 100 orınǵa mólsherlengen emlew-reablitaciya orayın paydalanıwǵa tapsırıw, Moynaq, Ellikqala hám basqa da rayonlarda jańa turizm jónelislerin ashıw, Nókis qalasında «Nókis siti» joybarı boyınsha kelesi jılı 16-20 qabatlı turaq jay qurıw reje qılınbaqta.

Elimizde sońǵı jılları isbilermenlikti rawajlandırıw ǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta.  Bunıń ayqın mısalı retinde, sońǵı úsh jıl ishinde ekonomikanı rawajlandırıw, xalıqtıń bántligin támiyinlew, olardıń dáramatların arttırıw, kishi biznes hám jeke isbilermenlikti qollap-quwatlaw maqsetinde eliwge shamalas Párman jáne qararlar qabıl etildi. Isbilermenlerdiń mashqalaların sheshiwde mámleketlik xızmetler agentligi oraylarınıń shólkemlestirilgenligi, Biznes-Ombudsman bólimleriniń jumıs baslaǵanı, Ózbekstan Respublikası Bas ministriniń qabıllawxanalarınıń ashılǵanlıǵı ayrıqsha áhmiyetke iye boldı.  Usınday qolaylı sharayatlar jaratılıwı nátiyjesinde bıyılǵı jıldıń ózinde 2755 isbilermenlik subekti jańadan ashılıp, olardıń sanı 14598  ge jetti. Isbilermenlerdiń xalıqtıń bántligin támiyinlewdegi úlesi 75 procentti, aymaqlıq jalpı ishki ónimdegi úlesi 50 procentti,  xızmetler kórsetiw, sawda, qurılıs hám basqa da  tarawlardaǵı úlesi 50-60 procentti quramaqta.

Degen menen, ayrım qala hám rayonlarımızda  sanaat ónimlerin islep shıǵarıwdaǵı úlesi oǵada tómen bolıp, isbilermenlik subektleriniń háreketsiz qalıwına jol qoyılmaqta. Sonday-aq, jer uchastkaların «Jer-elektron» sisteması arqalı satıwda kemshiliklerge jol qoyılıp, aymaqlıq baǵdarlamaǵa kirgen ayırım joybarlar elege shekem iske túsirilmegen. Isbilermenlerden kelip túsken múrájatlardıń sheshimine  jeterli itibar qaratılmay atırǵanlıǵı sınǵa alındı.

Usı jıldıń 23-iyul hám 2–avgust kúnleri Prezidentimizdiń basshılıǵında bolıp ótken videoselektor májilislerinde kishi biznes hám jeke isbilermenlikti rawajlandırıwda ushırasıp atırǵan maashqalalardı anıqlaw hám olardı saplastırıw wazıypası Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatı menen Nızamshılıq palatasına júklengen edi.

Ilajda Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatınıń komitet baslıǵı B.Matmuratov respublikamızda kishi biznes hám jeke isbilermenlikti rawajlandırıw baǵdarında ámelge asırılıp atırǵan jumıslar, jol qoyılıp atırǵan ayırım kemshiliklerge toqtap ótti.

Bul boyınsha Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi Baslıǵınıń birinshi orınbasarı A.Tajetdinov bayanat jasadı. Kún tártibindegi usı másele boyınsha tiyisli qarar qabıl etildi.

Sessiyada Bozataw rayonın shólkemlestiriw haqqındaǵı másele kórip shıǵıldı.

Prezidentimizdiń respublikamızǵa jaqında bolǵan saparı dawamında ayrıqsha itibar qaratılǵan máselelerden biri-bul barlıq rayonlardıń tarawlarǵa bóliniwi, ásirese, sharwashılıqqa qánigelestirillgen Bozataw rayonın shólkemlestiriw máselesi boldı.  Ótken qısqa waqıt ishinde  rayondı qayta shólkemlestiriw, jergilikli xalıqtıń jasaw sharayatların jaqsılaw, aymaqtıń infrasturasın qayta tiklew, sharwashılıqtı rawajlandırıw, isbilermenlikti keńnen en jaydırıw boyınsha jumıslar baslap jiberildi. Rayondı shólkemlestiriw boyınsha Prezidentimizdiń qollap-quwatlawı tiykarında Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatı menen Nızamshılıq palatasınıń kelisimi alındı.

Rayondı qayta shólkemlestiriw boyınsha alda turǵan wazıypalar haqqında Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi Baslıǵınıń birinshi orınbasarı A.Tajetdinov bayanat jasadı. Bul boyınsha deputatlar tiyisli qarar qabıl etti.

Sessiyada sonday-aq,  «Saylaw haqqında»ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamınıń joybarı tuwralı Joqarǵı Keńestiń komitet baslıǵı S.Turmanov bayanat jasadı. Bul másele boyınsha 31-sanlı «Orta qala» saylaw okruginen deputat M.Axmedova shıǵıp sóyledi hám tiyisli qarar qabıl etildi.

Kún tártibindegi «Ósimlikler dúnyasın qorǵaw hám onnan paydalanıw haqqında»ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamınıń joybarı tuwralı Joqarǵı Keńestiń komitet baslıǵı Z.Ziyadullaev bayanat jasadı. Bul másele boyınsha Qaraqalpaqstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw komitetiniń baslıǵı T.Xojanazarov shıǵıp sóyledi. Deputatlar bul másele boyınsha da tiyisli qarar qabıl etti.

Sessiyada Joqarǵı Keńes Prezidiumı tárepinen sessiyalar aralıǵında qabıl etilgen tiyisli qararlardı tastıyıqlaw haqqında qarar qabıl etildi.

Usınıń menen Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń jigirma jetinshi sessiyası óz jumısın juwmaqladı.

Sessiyanıń jumısına Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Nızamshılıq palatasınıń Spikeri N.Ismoilov qatnastı hám shıǵıp sóyledi.