REKLAMA HAQQÍNDA

QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASÍNÍŃ NÍZAMÍ

28.08.1999-j. №463/I

  

REKLAMA HAQQÍNDA

 

Usı Nızamǵa tómendegilerge muwapıq ózgerisler kirgizilgen:

12.11.2003-j.227/II-sanlı QR Nızamı

05.10.2007-j. 165/III-sanlı QR Nızamı

26.12.2007-j. 180/III-sanlı QR Nızamı

22.05.2010-j. 31/II-sanlı QR Nızamı

30.06.2011-j. 88/VI-sanlı QR Nızamı

30.09.2014-j.229/XVI-sanlı QR Nızamı

18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı QR Nızamı

26.12.2018-j. 225/XXIV-sanlı QR Nızamı

 

1-statya. Nızamnıń maqsetim wazıypaları

Nızamnıń maqseti reklamanı tayarlaw hám tarqatıw menen baylanıslı bolǵan qatnasıqlardı tártiplestiriwden ibarat.

Nızamnıń tiykarǵı wazıypaları tómendegilerden turadı:

yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar yaki ónimler haqqında málimleme aǵımın qáliplestiriw; (QR 18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

isbilermenlik hám tutınıw mádeniyatın jetilistiriw;

reklamanıń mámleketlik hám jámiyetlik máplerge, ádep-ikramlılıq jáne ruwxıylıqtıń ulıwma qabıl etilgen normalarına, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslardıń issheńlik abırayına, qorshap turǵan ortalıqtıń jaǵdayına qaslıq etiwden qorǵanıw ilajların támiyinlew; (QR 18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

ónimniń xarakteri, tayarlanıw usılı hám ornı, tutınıw qásiyetleri, sapası hám basqa da sıpatları, onı realizaciya etiw shártleri haqqında tutınıwshını aljastıratuǵın jalǵan yaki anıq emes maǵlıwmatlardıń reklama quralında tarqatılıwınıń aldın alıw.

 

2-statya. Nızamnıń qollanıw salası

Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵında reklama tayarlaw hám tarqatıw menen baylanıslı bolǵan qatnasıqlarda usı Nızam basshılıqqa alınadı.

Bul Nızam, sociallıq waqıyalardı, siyasiy partiyalardıń, diniy shólkemler hám jámiyetlik birlespelerdiń máplerin sálelendiriwshi jáne olardı qollap-quwatlawǵa arnalǵan málimleme menen baylanıslı bolǵan qatnasıqlarǵa tiyisli emes.

 

3-statya. Reklama haqqındaǵı nızam aktleri

Reklama haqqındaǵı nızam aktleri usı Nızam hám basqa nızam aktlerinen ibarat.

Eger Ózbekstan Respublikasınıń xalıqaralıq shártnamasında Qaraqalpaqstan Respublikasınıń reklama haqqındaǵı nızam aktlerindegiden basqasha qádeler belgilengen bolsa, xalıqaralıq shártnama rejeleri qollanıladı.

 

4-statya. Tiykarǵı túsinikler

Bul Nızamda tómendegi tiykarǵı túsinikler qollanıladı:

reklama – tikkeley yamasa dáldalshılıq baǵdarda dáramat alıw maqsetinde yuridikalıq hám fizikalıq tárepler yaki ónim haqqında tarqatılatuǵın arnawlı málimleme; (QR 18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı Nızamı tiykarında alıp taslanǵan)

reklama – tikkeley yaki birewdiń járdemi arqalı payda (dáramat) alıw maqsetinde yuridikalıq yaki fizikalıq shaxslar, ónim, sonıń ishinde tovar belgisi, xızmet kórsetiw belgisi hám texnologiyalar haqqında hár qıylı formada hám hár qıylı qurallar járdeminde nızam hújjetlerine muwapıq tarqatılatuǵın arnawlı xabar; (QR 18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

reklama beriwshi – reklamanı tayarlaw hám (yamasa) tarqatıw ushın oǵan  buyırtpashı bolǵan shaxs. (QR 18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

reklama tayarlawshı – reklama tolıq yaki bir bólegin tayarlawdı ámelge asırıwshı tárep;

reklama tarqatıwshı – reklama quralları arqalı reklama tarqatıwdı ámelge asırıwshı tárep;

reklamadan paydalanıwshı – reklama baǵdarlanǵan tárep yamasa olardıń toparı;

reklama quralları – reklamanı onnan paydalanıwshıǵa jetkeriw ushın qollanılatuǵın qurallar;

ónim – tovarlar, jumıslar, xızmetler;

qarsı reklama – nadurıs (insapsız, kóz-kóreki jalǵan) reklama keltirip shıǵarǵan yaki keltirip shıǵarıwı múmkin bolǵan aqıbetlerdi saplastırıw maqsetinde tarqatılatuǵın biykarlaw.

 

5-statya. Reklamanıń tili

Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵında reklama Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik tillerinde yaki reklama beriwshiniń qálewine qaray basqa tillerde tarqatıladı. Belgilengen tártipte dizimge alınǵan tovar belgileri (xızmet kórsetiw nıshanları), baspa usılında terilgen buwınlı belgiler (logotipler) nusqası qaysı tilde bolsa, sol tilde keltiriliwi múmkin.

 

6-statya. Reklamaǵa tiyisli tiykarǵı talaplar

Nızamlılıq, anıqlıq, isenimlilik, reklamadan paydalanıwshıǵa ruwxıy hám materiallıq zıyan keltirmeytuǵın formalar hám qurallardan paydalanıw reklamaǵa qoyılatuǵın tiykarǵı talaplar bolıp tabıladı.

Reklamada tómendegiler qadaǵan etiledi:

islep shıǵarılıwı yaki realizaciya etiliwi nızam aktleri menen qadaǵan etilgen ónim haqqında málimleme tarqatıw;

jınısı, rasası, milleti, tili, dini, sociallıq shıǵısı, kózqarasları, jeke hám sociallıq awhalına jáne basqa da jaǵdaylarǵa qarap kemsitiw yaki ózge tárepler óniminiń abırayın túsiriw;

nızam aktleriniń buzılıwına alıp keliwi múmkin bolǵan, puqaralardıń densawlıǵı yaki ómirine hám qorshap turǵan ortalıqqa zálel keltiriwshi yamasa zıyan keltiriwi múmkin bolǵan, sonday-aq, qáwipsizlik quralların pisent etpewge iytermelewshi háreketlerge shaqırıw;

májbúriy sertifikatlastırılıwı zárúr bolǵan yaki islep shıǵarılıwı yamasa realizaciya etiliwi ushın arnawlı ruxsatnama (licenziya) bolıwı talap etiletuǵın ónimdi tiyisli sertifikatı, licenziyası bolmastan reklama etiw;

eger avtorlıq huqıqı yaki oǵan baylanıslı huqıqlar haqqındaǵı nızam aktlerinde basqasha reje názerde tutılǵan bolmasa, basqa ónim reklamasında qollanılatuǵın ulıwma sheshim, tekst, súwret, muzıkalı jáne hawazlı effektlerdi dál tákirarlaw (kóshirme islew yaki uqsatıw);

fizikalıq táreptiń atı yaki súwretinen onıń kelisimisiz paydalanıw;

pornografiyanı tarqatıw;

málimleme mazmunınıń buzılıwına alıp keliwi múmkin bolǵan shet el sózleri hám ibaralarına paydalanıw;

ónim mámleketlik uyımlar yamasa olardıń lawazımlı shaxsları tárepinen maqullanǵanlıǵın kórsetiw;

qatnasıw ushın belgili bir ónimdi alıw shárti qoyılǵan xoshametlewshi lotereya, tańlaw, oyın yamasa usıǵan usas basqada ilajlar ótkeriwdi ilajdıń shólkemlestiriwshisin, onı ótkeriw qaǵıydaları hám múddetlerin, bunday ilaj haqqındaǵı málimleme deregin, sıylıqlar yamasa utıslar muǵdarın, olardı alıw múddetleri, ornı hám tártibin kórsetpegen halda reklama etiw;

ónimlerdi tovar belgisi yamasa xızmet kórsetiw belgisi reklama etiw qadaǵan etilgen yaki reklama etiwge baylanıslı tiyisli sheklewler yamasa talaplar belgilengen ónimniń tovar belgisi yaki xızmet kórsetiw belgisi menen aljastırıp jiberetuǵın dárejede bir qıylı yamasa oǵan dál uqsas bolǵan basqada ónimniń reklaması kórinisinde reklama etiw.

 

7-statya. Jas óspirimlerge arnalǵan reklamaǵa tiyisli sheklewler

         Tómendegi reklama qadaǵan etiledi:

tek ǵana jas óspirimlerge arnalǵan yaki kámalat jasına tolmaǵanlardıń alıwı yamasa tutınıwı qadaǵan etilgen ónimdi jas óspirimlerdiń tutınıp yaki paydalanıp atırǵanı túsirilgen reklama;

jas óspirimlerdi ónim alıwǵa yaki reklamalanıp atırǵan ónimdi alıwdı ótinish etip úshinshi múrájat etiwge shaqırıwshı reklama;

haqıyqıy yaki oyınshıq quraldan paydalanılǵan reklama.

 

8-statya. Reklama beriwshiniń huqıq hám minnetleri

         Reklama beriwshi tómendegi huqıqlarǵa iye:

reklama boyınsha shártnama dúziw haqqında járiyalı usınıs (ǵalaba oferta) kirgiziw;

reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı shártnamanı tiykarsız ráwishte biykarlaǵan jaǵdaylarda, keltirilgen záleldiń ornın jáne ruwxıy zıyandı ótew haqqında dawa arza menen sudqa múrájat etiw.

Reklama beriwshi:

reklama tayarlawshı yaki tarqatıwshınıń talabı boyınsha reklama málimlemesiniń isenimliligin tastıyıqlawshı hújjetlerdi usınıwı;

eger reklama beriwshiniń jumısı licenziyalanıwı zárúr bolsa, ónimdi yaki reklama beriwshiniń ózin reklamalap atırǵanda tiyisli ruxsatnamanı usınıwı shárt.

Reklama beriwshi nızam aktlerine muwapıq basqa huqıqlarǵa iye bolıwı hám basqa da minnetlerdi orınlawı múmkin.

 

9-statya. Reklama tayarlawshı hám tarqatıwshınıń huqıq hám wazıypaları

Reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı tómendegi huqıqlarǵa iye:

ǵalaba oferta jiberilgen tárepten belgilengen tártipte akcent alǵannan keyin reklama beriwshi shártnama dúziwden bas tartqan jaǵdaylarda, bul tárepti shártnama dúziwge májbúrlew haqqında hám reklama beriwshiniń shártnama dúziwden tiykarsız ráwishte bas tartqanlıǵı sebepli keltirilgen záleldi ótew haqqındaǵı talabı boyınsha sudqa múrájat etiw;

nızam aktlerinde belgilengen jaǵdaylarda reklama beriwshiden tiyisli licenziyanı talap etiw.

Reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı:

usı Nızamda belgilengen reklama jumısı hám qáwenderlik etiw qádelerin orınlawı;

málimleme yaki basqa materialdı bergen tárep haqqındaǵı maǵlıwmatlardı onıń kelisimisiz járiya etpewi;

reklama beriwshi nızam aktleriniń buzılıwına alıp keliwi múmkin bolǵan maǵlıwmat bergen jaǵdayda reklama beriwshini bul haqqında waqtında xabardar etiwi tiyis.

Reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı nızam aktlerine muwapıq basqa huqıqlarǵa iye bolıwı jáne basqa minnetlerdi orınlawı múmkin.

 

10-statya. Reklamaǵa tiyisli avtorlıq huqıq

         Reklamaǵa bolǵan avtorlıq huqıq hám oǵan baylanıslı huqıqlardı tártiplestiriw nızam aktlerine muwapıq ámelge asırıladı.

 

11-statya. Reklamanı identifikaciyalaw

Reklama, onı tarqatıw túrleri yaki qurallarınan ǵárezsiz, basqa málimlemeden reklama dep esaplaw múmkin bolatuǵın dárejede ajıratılǵan bolıwı kerek.

Televidenie hám radiodaǵı reklama basqa baǵdarlamalardan onıń baslanıwı hám tamamlanıwında audio-, video-, aralas qurallar yaki alıp barıwshınıń túsinikleri járdeminde ajıratıp qoyılıwı tiyis.

Ónimge qızıǵıwdı qáliplestiriw menen ónim realizaciyasına járdemlesiw ushın ónimniń belgili markasına (modeline, artikulına) yaki onıń óndiriwshisine tutınıwshınıń dıqqatın arnawlı tartıwshı, sonday-aq, usı ónimdi óndiriwshi yamasa tarqatıwshı tárepke tiyisli maǵlıwmatlardan (rekvizitlerden) ibarat málimleme materialı, avtorlıq jáne redakciya materialı – reklama bolıp esaplanadı hám ol «Reklama» yaki «Reklama ornına» rubrikası menen jaylastırılıwı tiyis.

 

12-statya. Qáwenderlik

Tele hám radio kórsetiwlerdi dóretiwde, basqa ǵalaba xabar quralları ushın materiallar tayarlawda, teatr – koncert baǵdarlamaları hám usı baǵdardaǵı hár qıylı ilajlardı uyımlastırıwda qáwenderler qatnasıwı múmkin.

Reklama televidenie hám radio, audiovizual ónim menen baylanıslı bolǵan jáne qáwenderler xızmetlerinen paydalanılatuǵın jaǵdayda, qáwenderler haqqındaǵı málimleme baǵdarlamasınıń baslanıwında, aqırında qısqa hám anıq belgileniwi tiyis. Qáwenderdiń atı janında yaki qáwenderdiń ornına onıń tovar belgisi (xızmet kórsetiw belgisi) kórsetiliwi múmkin.

Jańalıqlar haqqındaǵı teleradio baǵdarlamalarda qáwenderlerdiń xızmetlerinen paydalanıwǵa jol qoyılmaydı.

Qáwenderlik etiwshi ózi qáwenderlik etip atırǵan táreptiń jumısına aralasıwǵa haqılı emes.

 

13-statya. Nadurıs reklama

Anıq emesligi, eki túrli mánisti ańlatıwı, bórttirip jiberiwi, jasırıp ketiwi aqıbetinde, reklamanı tarqatıw waqtı, ornı hám usılına qoyılǵan talaplardı jáne nızam aktlerinde názerde tutılǵan basqa da qádelerdi buzıwı saldarınan reklamadan paydalanıwshılardı aljastırıwshı yaki aljastırıwı múmkin bolǵan táreplerge, sonday-aq mámleketke múlkiy zálel menen ruwxıy zıyan keltiriwi múmkin bolǵan reklama nadurıs reklama bolıp esaplanadı.

Nadurıs reklama qadaǵan etiledi.

Reklamanı nadurıs dep tabıw haqqındaǵı sheshimdi Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Menshiklestirilgen kárxanalarǵa kómeklesiw hám básekilikti rawajlandırıw komiteti yaki onıń aymaqlıq uyımları (bunnan bılay tekste wákillikke iye mámleketlik uyım dep júrgiziledi) qabıl etedi. (QR 18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

 

14-statya. Jasırın reklama

Jasırın reklama tutınıwshınıń uǵımına onı ózi ańlamaǵan ráwishte tásir etetuǵın, sonıń ishinde arnawlı videoqosımshalardan (qos hawazlı jazıwdan) paydalanıw jolı menen hám basqa usıllar menen tásir etetuǵın reklama bolıp tabıladı.

Jasırın reklamadan radio-, tele-, video-, audio- hám kino ónimlerinde, sonday-aq, basqa ónimlerde paydalanıwǵa hám onı basqasha usıllar menen tarqatıwǵa jol qoyılmaydı.

Reklamanı jasırın dep tabıw haqqındaǵı sheshimdi mámleketlik wákillikli uyım nızam hújjetlerinde belgilengen tártipte qabıl etedi.

 

15-statya. Salıstırmalı reklama

         Salıstırmalı reklama – básekileske yaki ol usınǵan anıq bir túrdegi ónimge tikkeley yamasa tikkeley emes identifikaciyalanatuǵın reklama bolıp tabıladı.

Eger reklamada ónimniń materiallıq áhmiyeti, isenimli kórsetkishleri biytárep hám haqıyqıy salıstırılsa, eger bunda reklama onnan paydalanıwshını aljastırmasa jáne aljastırıwı múmkin bolmasa, reklama beriwshi menen básekilestiń tovar belgileri (xızmet kórsetiw belgileri), firmalıq atı, ónimi aralasıp ketpese hám básekilestiń issheńlik dárejesin yaki onıń tovar belgisiniń (xızmet kórsetiw belgisiniń), firmalıq atınıń, óniminiń yamasa jumısınıń abırayın túsirmese, salıstırmalı reklamaǵa jol qoyıladı.

 

16-statya. Sociallıq reklamalı málimleme

Sociallıq reklamalı málimleme densawlıqtı saqlaw, qorshap turǵan ortalıqtı qorǵaw, energiya resursların saqlap qalıw, huqıq buzıwlardıń aldın alıw, xalıqtı sociallıq qorǵaw hám qáwipsizligin támiyinlew, ruwxıylıq jáne aǵartıwshılıq máselelerine tiyisli málimleme, sonday-aq, kommerciyalıq emes túrdegi basqa málimleme bolıp tabıladı.

Táreplerdiń sociallıq reklamalı málimlemeni teginge tayarlaw hám tarqatıwǵa tiyisli jumıstı, óz múlkin (sonıń ishinde aqsha qarjıların) sociallıq reklamalı málimleme tayarlaw jáne tarqatıw ushın basqa táreplerge beriwi qayırxomlıq jumısı dep tabıladı. Bunday tárepler  nızam aktlerinde názerde tutılǵan jeńilliklerden paydalanadı.

Reklama tarqatıwshılar reklama ushın ajıratılǵan efir waqtı, basılım yamasa reklama maydanınıń ulıwma jıllıq kóleminiń 5 procentinen kem bolmaǵan kólemde sociallıq reklamalı málimlemeni jaylastırıw shárt. Bunda jumısı Qaraqalpaqstan Respublikası mámleketlik byudjeti esabınan tolıq yamasa bir bóleginde qarjılandırılatuǵın reklama tarqatıwshılar sociallıq reklamalı málimlemeni biypul jaylastıradı.

 

17-statya. Televidenie hám radiodaǵı reklama

         Tele hám radio shólkemler ushın reklamaǵa ajıratılǵan kórsetiw (esittiriw) waqtı kórsetiwdiń (esittiriwdiń) hár bir saatınıń 5 payızınan asıp ketpewi kerek. Bul talap kórsetiwdiń (esittiriwdiń) arnawlı reklama kanallarına qoyılmaydı.

45 minuttan artıq dawam etetuǵın koncert-tamasha jáne sport baǵdarlamaları kino hám telefilmler reklama ushın tolıq 45 minutlıq waqıt aralıǵında eń kóbi bir márte úzip qoyılıwı múmkin. Reklama bul kórsetiwlerdiń (esittiriwlerdiń) baslanıwınan aldın hám onıń tamamlanıwınan soń jaylastırılıwı da múmkin. 10 minuttan kem dawam etetuǵın telekórsetiwlerge (radioesittiriwlerge) ulıwma, 10 minuttan artıq dawam etetuǵın telekórsetiwlerge (radioesittiriwlerge) bolsa bul telekórsetiwlerdiń (radioesittiriwlerdiń) avtorlıq huqıqınıń iyesi menen kelispesten reklama jaylastırılıwı múmkin emes.

Mámleketlik ánjúmanlar hám máresimler alıp kórsetilip atırǵan (esittirilip atırǵan) waqıtta onı úzip qoyıp reklamanı kórsetiw (esittiriw) qadaǵan etiledi.

Balalarǵa (on tórt jasqa deyingi) arnalǵan kórsetiwlerde (esittiriwlerde) reklama qadaǵan etiledi. Bul qadaǵan etiw sociallıq reklamalı málimlemege tiyisli bolmaydı.

Baǵdarlamalardıń reklama bólimleri sestin teleradio baǵdarlamanıń sestine qaraǵanda bálentirek qoyıw qadaǵan etiledi.

Telekórsetiwler berilip atırǵanda reklama maqsetlerinde háreketshiń sóz qatarlarınan paydalanıw qadaǵan etiledi, reklama berilap atırǵan waqıttaǵı háreket etiwshi sóz qatarları oǵan kirmeydi.

Telekórsetiwlerdiń alıp barıwshıları, diktorları hám basqa qatnasıwshıları reklama ushın ajıratılǵan waqıttan tıs payıtta ónimdi bile turıp kórgizbe islew yaki onıń tutınıw qásiyetlerin tikkeley yamasa dáldalshılıq baǵıtta sıpatlaw huqıqına iye emes.

Televidenie hám radio xızmetkerleriniń málimleme bánesi menen reklama menen aylanısıwına, yaǵnıy ónim islep shıǵarıwshınıń rekvizitlerin, jaylasqan ornın, telefon nomerin, ónimniń kommerciyalıq belgilerin kórsetiwine tıyım salınadı.

 

18-statya. Basılma ǵalaba xabar qurallarındaǵı reklama

Basılma ǵalaba xabar qurallarındaǵı reklamanıń kólemin, tematikasın usı ǵalaba xabar quralları óz betinshe belgileydi. Jazılıw boyınsha tarqatılatuǵın basılma qurallar jazılıw shártlerinde basılımnıń ulıwma kólemindegi reklama muǵdarın kórsetiwi shárt.

Reklamalıq baǵdardaǵı xabarlar hám materiallardı berip barıwǵa qánigelespegen waqıtlı basılımda reklama waqıtlı basılımnıń bir sanı kóleminiń 40 payızına asıp ketpewi shárt, qalǵan reklama biypul qosımsha tárizde beriliwi kerek.

 

19-statya. Telefon hám hújjetli elektr baylanısınan paydalanılatuǵın reklama

Teleks hám faksimil baylanıs járdeminde reklama islew, eger alıwshınıń arnawlı sorawı bolmasa, bir mánzilge bir betten artıq bolmaǵan kólemde bir márte jóneltiwge jol qoyıladı.

Jergilikli qalaaralıq yaki xalıqaralıq telefon baylanısınan paydalanılatuǵın ráwishte kórsetiletuǵın xızmetler reklaması reklama qurallarında tarqatılatuǵın jaǵdayda tómendegi anıq maǵlıwmatlardan turıwı tiyis:

xızmettiń tólemli yaki tegin ekenligi hám onıń bahası haqqında maǵlıwmat;

usınılǵan xızmettiń mazmunı haqqındaǵı maǵlıwmat;

xızmet tutınıwshılarına nızam aktlerinde belgilengen hám xızmettiń islep shıǵarıwshısı tárepinen belgilengen jas boyınsha, sonday-aq basqa da sheklewler haqqındaǵı maǵlıwmat;

telefon baylanısı kanalınan tólemli paydalanıw hám tiyisli regionda xızmetten 1 minut paydalanıwdıń bahası haqqında maǵlıwmat.

Usı statyanıń ekinshi bóliminde názerde tutılǵan maǵlıwmat reklama xızmetin usınıw ushın paydalanılatuǵın telefon nomeri terilgen shrift kóleminiń keminde yarımına teń kólemi shrift penen basılıwı shárt.

Miliciya, tez medicinalıq járdem, órtten saqlaw hám soǵan uqsas xızmetlerdiń biypul xızmet kórsetetuǵın telefon nomerlerinen reklama tarqatıw ushın paydalanıwǵa tıyım salınadı.

 

20-statya. Sırtqı reklama

Sırtqı reklamaǵa ayrıqsha arnawlı konstrukciyalarda, taxta betlerinde, ekranlarda, binalarda, imaratlarda, jol shetlerinde, kóshe jaqtılandırıwshılarınıń reklama kiredi.

Sırtqı reklamanı jaylastırıw tártibi jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları tárepinen óz wákillikleri sheklerinde belgilenedi.

Belgili bir tárep iyelep turǵan imarattıń sırtqı tárepinde, imaratqa kirer jerde usı tárep haqqında jaylastırılǵan yaki usı táreptiń ónimi tuwralı usı imarat vitrinasındaǵı maǵlıwmat-reklama dep esaplanbaydı hám bunıń ushın jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımlarınıń ruxsatın alıw talap etilmeydi.

Sırtqı reklamanı kóshe jaqtılandırǵıshlarınıń tirewishlerine hám kóshe jáne jollardıń qatnaw bólegin boylap jaylastırıw qáwipsizlik texnikası talaplarına boysınǵan ráwishte hám jol belgileri, svetoforlar, kesispeler, piyadalardıń ótiw orınları, ulıwma paydalanıwdaǵı transport quralları bándirgilerin beklep qoymaǵan jaǵdayda, sonday-aq, bunday reklama jol belgileri súwretin tákirarlamaytuǵın jaǵdayda ámelge asıraladı.

Tábiyattı qorǵaw obektleri sheklerinde sırtqı reklama jaylastırıwǵa jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları yaki tiyisli mámleketlik basqarıw uyımlarınıń wákillikleri sheginde olar menen kelisilgen ráwishte ruxsat beriledi.

Sırtqı reklamanı materiallıq mádeniy miyras obektlerinde, jol belgilerinde hám svetoforlarda, olardıń tireklerinde yaki háreketti tártipke salıp turıwshı basqa hár qanday qurılmalarda, sonday-aq, terekzarlardı joq etiw hám aymaqtaǵı abadanlastırıw islerin buzıw jolı menen ornalastırıw qadaǵan etiledi. (QR 26.12.2018-j. 225/XXIV-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

 

21-statya. Transporttaǵı hám pochta jóneltpelerindegi reklama

Reklama transport qurallarında, tek ǵana olardıń iyeleri yaki múlk iyeleri menen kelisilgen ráwishte hám de qáwipsizlik talapları jáne jol háreketi qádelerine muwapıq jaylastırılıwı múmkin.

Reklamanı ulıwma paydalanılatuǵın transport qurallarında, vokzallarda hám aeroportlarda jolawshılarǵa xabar beriwshi hawazlı tarmaqlar arqalı tarqatıw qadaǵan etiledi, sociallıq reklamalı maǵlıwmat buǵan kirmeydi.

Reklamanı pochta jóneltpeleri arqalı tarqatıw belgilengen tártipte shártnama tiykarında ámelge asırıladı. (QR 26.12.2007-j. 180/III-sanlı-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

 

22-statya. Dári-dármaqlar, kosmetika hám turmıslıq ximiya quralları reklaması (QR 27.06.2014-j. 209/XV-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

Dári-dármaqlar reklamasında tómendegiler bolıwı shárt:

dáriniń tolıq atı (sonıń ishinde xalıqaralıq farmakologiyalıq atı) hám islep shıǵarıwshınıń atı;

dáriden paydalanıw yaki onı qollanıw haqqında maǵlıwmat.

Tómendegilerdi reklamalaw qadaǵan etiledi:

tek ǵana shıpakerdiń kórsetpesi (recepti) boyınsha beriletuǵın dáriler;

quramında giyabentlik hám psixotrop zatları bolǵan dáriler;

Ózbekstan Respublikasında medicinada qollanıwǵa ruxsat berilmegen dáriler.

Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrliginiń ruxsatısız jas óspirimler ushın arnalǵan dári-dármaqlardı reklama qılıwǵa jol qoyılmaydı. (QR 27.06.2014-j. 209/XV-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

Qollanıwı hám realizaciya etiliwi boyınsha tiyisli mámleketlik uyımlar arnawlı ruxsatnama bermey turıp kosmetika, turmıs ximiyası, azıq-awqat ónimleri, vitaminli hám biologiyalıq jaqtan tásirli azıq-awqat qosımshaların reklama etiw qadaǵan etiledi.

Usı statyanıń rejeleri medicina mákemeleri hám medicina xızmetkerleri ushın arnalǵan reklamaǵa paydalanılmaydı. Medicina mákemeleri hám medicina xızmetkerleri ushın arnalǵan dári-dármaqlardı reklamalaw tártibi Ózbekstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligi tárepinen belgilenedi. (QR 27.06.2014-j. 209/XV-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

 

23-statya. Temeki, temeki ónimleri hám alkogolli ishimlikler reklaması

Temeki, temeki ónimleri hám hár qanday quwatlıqtaǵı alkogolli ishimlikler reklaması qadaǵan etiledi, sonıń ishinde:

temeki, temeki ónimleri hám alkogolli ishimlikler úlgilerin tegin tarqatıw;

temeki, temeki ónimleri hám alkogolli ishimliklerdiń ataması, tovar belgisi yamasa súwretinen paydalanılatuǵın ilajlarǵa qáwenderlik etiw;

temeki, temeki ónimleri hám alkogolli ishimliklerdiń ataması, tovar belgisi túsirilgen tovarlardı (futbol maykaları, bas kiyimler, oyınlar hám basqalardı) tarqatıw, sonıń ishinde satıw;

sawda obektleriniń aldıńǵı tárepinde, kiriw (transportta kiriw) orınlarında, vitrinalarında, tısqarıǵa alıp shıǵılatuǵın predmetlerinde hám basqada orınlarında temeki, temeki ónimleri hám alkogolli ishimliklerdiń súwretlerin, atamaların hám olar haqqındaǵı basqa da málimlemeni ornatıw qadaǵan etiledi.

 

24-statya. Qural-jaraq reklaması

Qural-jaraqtı reklama etiw tek ǵana arnawlı basılımlarda, sonday-aq, tikkeley ańshılıq quralların realizaciyalawshı sawda shólkemleriniń imaratlarında yaki tiyisli kórgizbelerde (ilajlarda) ámelge asırıladı.

 

25-statya. Bahalı qaǵazlar hám xalıqtıń qarjıların tartıw menen baylanıslı xızmetler reklaması

         Bahalı qaǵazlardı hám xalıqtıń qarjıların (banklerdegi qarjıları, qamsızlandırıw qarjıları hám t.b.) tartıw menen baylanıslı xızmetlerdi yaki usınday xızmet kórsetiwshi táreplerdi reklamalawdı bunday jumıs túri menen shuǵıllanıw huqıqı barlıǵın tastıyıqlaytuǵın tiyisli licenziya bolǵan jaǵdayda ǵana ámelge asırılıwı múmkin. Bunday xızmetler yaki usınday xızmet kórsetiwshi tárepler reklamasında kútilip atırǵan dáramatlar muǵdarın, sonday-aq, bolajaq dáramat haqqında basqa maǵlıwmattı xabarlaw qadaǵan etiledi, keminde bir jıllıq juwmaqlar boyınsha haqıyqatında tólengen dáramat buǵan kirmeydi.

Bahalı qaǵazlar hám xalıqtıń qarjıların tartıw menen baylanıslı xızmetler reklamasına tiyisli múnásibetlerdi tártipke salıw nızam aktlerinde názerde tutılǵan tártipte ámelge asırıladı.

 

26-statya. Reklama materialların saqlaw múddetleri

Reklama beriwshi, reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı reklama materialların sońǵı márte reklama járiyalanǵan (kórsetilgen) kúnnen baslap bir jıl dawamında saqlawı shárt.

 

27-statya. Reklama málimlemesine baylanıslı aktler hám materiallar alıw

Reklama beriwshi, reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı wákillikke iye uyımnıń talabı boyınsha ol belgilengen múddetke reklama málimlemesine tiyisli aktler hám materiallardı usınıwı tiyis.

Reklama beriwshiler, reklama tayarlawshılar hám tarqatıwshılardıń reklamaǵa tiyisli aktleri menen materialların irkinishsiz alıw huqıqı wákillikke iye mámleketlik uyımnıń lawazımlı táreplerine beriledi.

Kommerciyalıq sır bolıp esaplanatuǵın hám usı statyanıń ekinshi bóliminde kórsetilgen lawazımlı tárepler tárepinen alınǵan maǵlıwmatlar járiya etilmewi tiyis.

Wákillikke iye mámleketlik uyımnıń lawazımlı tárepleri kommerciyalıq sır bolıp esaplanatuǵın maǵlıwmatlardı járiya etken jaǵdayda, reklama beriwshige, reklama tayarlawshı hám tarqatıwshıǵa keltirilgen zálel, sonıń ishinde ruwxıy zıyan nızam aktlerinde belgilengen tártipte óteledi.

 

28-statya. Qarsı reklama

Wákillikli mámleket uyımları reklama haqqındaǵı nızam aktleri buzılǵanlıǵı anıqlanǵan jaǵdayda, huqıq buzıwshı usı uyımlardıń sheshimine muwapıq hám olar kórsetken múddetke qarsı reklama beriwi tiyis. Qarsı reklama beriw ıqtıyarlı ráwishte yaki sudtıń sheshimine muwapıq ámelge asırılıwı múmkin. Qarsı reklama beriwdi ámelge asırıw menen baylanıslı barlıq qárejetler huqıq buzıwshı tárepinen óteledi.

Eger huqıq buzıwshı qarsı reklamanı reklama haqqındaǵı nızam aktleriniń orınlanıwın qadaǵalawdı ámelge asırıwshı uyım belgilegen múddette bermese, usı uyım huqıq buzıwshınıń reklamasın ol qarsı reklama bergenge deyin tolıq yaki bir bólegin toqtatıp qoyıw haqqında sheshim qabıl etiwge hám reklama haqqındaǵı nızam aktlerin buzǵan tárep penen shártnama dúzgen táreplerdi bunnan xabardar etiwge haqılı.

Qarsı reklama biykarlawǵa berilip atırǵan reklama járiyalanǵan sol ǵalaba xabar qurallarında, sol múddet, mákan jay, orın hám tártipten paydalanıp beriledi.

Qarsı reklamanıń mazmunı huqıq buzıw jaǵdayın anıqlaǵan hám onı dúzetiw haqqında sheshim qabıl etken tiyisli mámleketlik uyım menen kelisiledi. Ayırım jaǵdaylarda bul uyımnıń sheshimine muwapıq qarsı reklama beriletuǵın ǵalaba xabar quralı, múddeti, ornı hám tártibi ózgertiliwine jol qoyılıwı múmkin.

 

29-statya. Reklama haqqındaǵı nızam hújjetlerin buzǵanlıǵı ushın juwapkerlik.

Reklama haqqındaǵı nızam hújjetlerin buzǵanlıqta ayıpker shaxslar belgilengen tártipte juwapker boladı.

Reklama beriwshi reklama haqqındaǵı nızam hújjetleriniń reklama tayarlaw ushın usınılatuǵın maǵlıwmattıń mazmunına baylanıslı bólimi buzılǵanlıǵı ushın, eger usı nızam buzıwshılıq reklama tayarlawshınıń yamasa reklama tarqatıwshınıń ayıbı menen júz bergenligi dáliyllenbese, juwapker boladı.

Reklama tayarlawshı reklama haqqındaǵı nızam hújjetleriniń reklama tayarlawǵa baylanıslı bólimi buzılǵanlıǵı ushın juwapker boladı.

Reklama tarqatıwshı reklama haqqındaǵı nızam hújjetleriniń reklamanı tarqatıw waqtı, ornı hám qurallarına baylanıslı bólimi buzılǵanlıǵı ushın juwapker boladı.

Reklama beriwshi, reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı – yuridikalıq shaxslardıń lawazımlı shaxsları, reklama beriwshi, reklama tayarlawshı hám tarqatıwshı – fizikalıq shaxslar nadurıs reklama bergenligi, antireklama beriwden bas tartqanlıǵı, reklama etiliwi nızam hújjetleri menen qadaǵan etilgen ónimdi reklama qılǵanlıǵı, reklama haqqındaǵı nızam hújjetleriniń buzılıwın saplastırıw haqqındaǵı kórsetpeni óz waqtında orınlamaǵanlıǵı, sırtqı reklamanı jaylastırıw tártibine boysınbaǵanlıǵı, reklama maǵlıwmatına baylanıslı hújjetler hám materiallardı wákillikli mámleketlik uyımǵa belgilengen múddette usınbaǵanlıǵı yamasa bilqastan nadurıs maǵlıwmatlar usınǵanlıǵı ushın hákimshilik juwapkershilikke tartıladı.

Hákimshilik jaza sharası qollanılǵanlıǵı reklama beriwshiler, reklama tayarlawshılar hám tarqatıwshılardı wákillikli mámleketlik uyımnıń sheshimin yamasa kórsetpesin orınlaw yaki reklama haqqındaǵı nızam hújjetlerinde názerde tutılǵan basqada háreketlerdi islew minnetinen azat etpeydi.        (QR 27.06.2014-j. 209/XV-sanlı Nızamı tiykarında ózgerisler kirgizilgen)

 

3­0-statya. Tartıslardı sheshiw

Reklama tayarlaw hám tarqatıw processinde kelip shıǵatuǵın tartıslar sud tártibinde sheshiledi.