XALÍQTÍŃ SANITARIYA-EPIDEMIOLOGIYALÍQ QÁWIPSIZLIGI HAQQÍNDA

QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASÍNÍ; NÍZAMÍ

18.08.2018-j. №98/XXII

  

XALÍQTÍŃ SANITARIYA-EPIDEMIOLOGIYALÍQ QÁWIPSIZLIGI HAQQÍNDA

 

1-bap. Ulıwma rejeler

 

1-statya. Usı Nızamnıń maqseti

Usı Nızamnıń maqseti xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı qatnasıqlardı tártipke salıwdan ibarat.

 

2-statya. Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri

Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri usı Nızam hám basqa da nızam hújjetlerinen ibarat.

Eger xalıqaralıq shártnamalarda xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı Qaraqalpaqstan Respublikasınıń nızam hújjetlerinde názerde tutılǵanınan basqasha qaǵıydalar belgilengen bolsa, xalıqaralıq shártnama qaǵıydaları qollanıladı.

 

3-statya. Tiykarǵı túsinikler

Usı Nızamda tómendegi tiykarǵı túsinikler qollanıladı:

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi – xalıqtıń salamatlıǵınıń jaǵdayı bolıp, bunda insanǵa jasaw ortalıǵı faktorlarınıń zıyanlı tásiri bolmaydı hám onıń jasawı ushın qolaylı sharayatlar menen támiyinlenedi;

mámleketlik sanitariyalıq baqlaw – xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri buzılıwlarınıń aldın alıwǵa, olardı anıqlawǵa hám saplastırıwǵa baylanıslı jumıs;

insannıń jasaw ortalıǵı – insannıń jasaw sharayatların belgileytuǵın obektler, hádiyseler hám qorshaǵan ortalıq faktorlarınıń jıyındısı;

sanitariya-gigienalıq ilajlar hám epidemiyaǵa qarsı ilajlar – juqpalı hám parazitar kesellikler payda bolıwınıń hám de tarqalıwınıń aldın alıwǵa hám olardı saplastırıwǵa qaratılǵan shólkemlestiriwshilik, hákimshilik, injenerlik-texnikalıq, medicinalıq-sanitariyalıq ilajlar hám basqa da ilajlar;

sanitariya-epidemiologiyalıq jaǵday – xalıqtıń jasaw ortalıǵınıń hám densawlıǵınıń belgili bir aymaqtaǵı, anıq kórsetilgen waqıttaǵı jaǵdayı;

sanitariya-epidemiologiyalıq xızmet – xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı jumıstı ámelge asırıwshı mámleketlik sanitariya-epidemiologiyalıq baqlaw orayların, arttırılǵan immunitet jetispewshiligi sindromına (AIJSke) qarsı gúresiw orayların, dezinfekciya stanciyaların, oba, karantin hám oǵada qáwipli infekciyalar profilaktikası orayların, ilimiy-izertlew mákemelerin óz ishine alǵan birden-bir sistema;

sheklewshi ilajlar (karantin) – juqpalı hám parazitar kesellikler tarqalıwınıń aldın alıwǵa qaratılǵan, xojalıq jumısı hám basqa da jumıstıń óz aldına tártibin, xalıqtıń, transport qurallarınıń, júkler hám (yaki) tovarlar háreketleniwiniń shekleniwin názerde tutatuǵın hákimshilik, medicinalıq-sanitariyalıq ilajlar hám basqa da ilajlar;

juqpalı hám parazitar kesellikler – insanǵa jasaw ortalıǵınıń biologiyalıq faktorlarınıń tásir kórsetiwi hám kesellengen insannan yaki haywannan deni saw insanǵa keselliktiń juǵıw múmkinligi sebepli payda bolatuǵın hám tarqalatuǵın insan kesellikleri.

 

2-bap. Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi

salasın mámleket tárepinen tártipke salıw

 

4-statya. Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı mámleketlik siyasattıń tiykarǵı baǵdarları

Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı mámleketlik siyasattıń tiykarǵı baǵdarları tómendegilerden ibarat:

sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı islep shıǵıw hám de ámelge asırıw;

sanitariya-epidemiologiyalıq normalardı engiziw;

xalıqtıń sanitariyalıq mádeniyatı dárejesin arttırıw;

mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıw.

 

5-statya. Sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativler

Sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativler mámleketlik uyımlar hám de basqa da uyımlar, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar tárepinen boysınılıwı shárt bolǵan xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı talaplardı belgileytuǵın hújjetler esaplanadı.

Sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativler tiyisli wákillikli lawazımlı shaxs tárepinen tastıyıqlanadı.

 

6-statya. Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı wákillikleri

Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi:

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı mámleketlik siyasattıń ámelge asırılıwın támiyinleydi;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı mámleketlik baǵdarlamalardı islep shıǵıwda qatnasadı hám ámelge asırılıwın támiyinleydi;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı aymaqlıq baǵdarlamalardı tastıyıqlaydı hám ámelge asıradı;

mámleketlik hám xojalıq basqarıw uyımlarınıń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı jumısların muwapıqlastırıp baradı.

Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi nızam hújjetlerine muwapıq basqa da wákilliklerdi ámelge asırıwı múmkin.

 

7-statya. Jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımlarınıń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı wákillikleri

Jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları:

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı aymaqlıq baǵdarlamalardı islep shıǵıwda hám de ámelge asırıwda qatnasadı;

tiyisli aymaqta xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı aymaqlıq baǵdarlamalardı tastıyıqlaydı hám ámelge asıradı;

mámleketlik hám xojalıq basqarıw uyımlarınıń tiyisli aymaqtaǵı xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı jumısların muwapıqlastırıp baradı;

aymaqlardıń sanitariya-epidemiologiyalıq jaǵdayın jaqsılawǵa hám tazalıǵın saqlawǵa, xalıqtıń sanitariyalıq mádeniyatı dárejesin arttırıwǵa baylanıslı ilajlardı ámelge asıradı.

Jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları nızam hújjetlerine muwapıq basqa da wákilliklerdi ámelge asırıwı múmkin.

 

8-statya. Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı uyımlar

Mámleketlik sanitariyalıq baqlaw:

Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrliginiń Mámleketlik sanitariya-epidemiologiyalıq baqlaw orayı, qalalıq hám rayonlıq mámleketlik sanitariya-epidemiologiyalıq baqlaw orayları tárepinen;

Qaraqalpaqstan Respublikası Ishki isler ministrliginiń, «Ózbekstan temir jolları» akcionerlik jámiyetiniń tiyisli quramlıq bólimleri tárepinen ámelge asırıladı.

Mámleketlik sanitariyalıq baqlaw wákillikli mámleketlik uyım tárepinen belgilenetuǵın basqa da ministrlikler hám mákemelerdiń tiyisli quramlıq bólimsheleri tárepinen ámelge asırılıwı múmkin.

Qaraqalpaqstan Respublikası mámleketlik sanitariya-epidemiologiyalıq baqlaw orayı usı statyanıń birinshi bóliminiń úshinshi abzacında hám de ekinshi bóliminde kórsetilgen quramlıq bólimshelerdiń jumısına metodikalıq basshılıq etedi, bul jumıstıń muwapıqlastırıp barılıwın támiyinleydi.

 

9-statya. Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslar

Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı shólkemlestiriw hám ámelge asırıw:

Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachına hám onıń orınbasarlarına, qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachlarına;

Qaraqalpaqstan Respublikası Ishki isler ministrliginiń, «Ózbekstan temir jolları» akcionerlik jámiyetiniń tiyisli quramlıq bólimsheleri baslıqlarına;

nızam hújjetlerine muwapıq basqa da lawazımlı shaxslarǵa júklenedi.

 

10-statya. Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachınıń wákillikleri

Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachı:

ózine boysınatuǵın sanitariya-epidemiologiyalıq xızmeti mákemelerine basshılıq etedi;

obektlerdi qurıw hám rekonstrukciyalaw joybarları boyınsha juwmaqlar beredi;

Profilaktikalıq shanshıwdıń milliy kalendarı hám epidemiyalıq kórsetkishler boyınsha profilaktikalıq shanshıwlardı shólkemlestiredi hám ótkeredi;

adamlardıń ómiri hám densawlıǵı ushın qáwipli bolǵan, xalıqtıń jasawı hám xojalıq jumısı menen shuǵıllanıwı qadaǵan etilgen aymaqlardı belgileydi;

juqpalı hám parazitar keselliklerdiń sırttan kirip keliwi hám de tarqalıwınan aymaqlardıń sanitariyalıq jaqtan qorǵalıwına baylanıslı ilajlardı muwapıqlastırıp baradı;

átiraptaǵılar ushın qáwip tuwdıratuǵın juqpalı hám parazitar keselliklerdiń payda bolıwı hám tarqalıw qáwpi bolǵan jaǵdayda tiyisli sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı ótkeriw haqqında qararlar shıǵaradı;

avariyalıq jaǵdaylardıń hám de juqpalı hám parazitar keselliklerdiń háwij alıwın saplastırıw waqtında sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı juwapker ministrlik hám mákemeler menen birgelikte ámelge asıradı;

nızam hújjetleriniń jol qoyılǵan buzılıwların saplastırıw boyınsha mámleketlik uyımlar hám basqa da uyımlarǵa, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar tárepinen orınlanıwına baylanıslı májbúriy kórsetpeler beredi;

respublikalıq hám jergilikli epidemiya fondlarınan hám de sanitariya-gigienalıq ilajlar hám epidemiyaǵa qarsı ilajlar ushın ajıratılatuǵın materiallıq-texnikalıq resurslardan maqsetli paydalanılıwı ústinen qadaǵalawdı ámelge asıradı;

sanitariya-epidemiologiyalıq xızmeti mákemeleriniń qararlarına, sonday-aq olardıń lawazımlı shaxslarınıń háreketlerine (háreketsizligine) baylanıslı shaǵımlardı kórip shıǵadı;

belgilengen tártipte qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachların tayınlaydı;

Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachı nızam hújjetlerine muwapıq basqa da wákilliklerdi ámelge asırıwı múmkin.

Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachı Ózbekstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachı tárepinen tayınlanadı.

 

11-statya. Qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachlarınıń wákillikleri

Qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachları:

ózine boysınatuǵın sanitariya-epidemiologiyalıq xızmeti mákemelerine basshılıq etedi;

obektlerdi qurıw hám rekonstrukciyalaw joybarları boyınsha juwmaqlar beredi;

adamlardıń ómiri hám densawlıǵı ushın qáwipli bolǵan, xalıqtıń jasawı hám xojalıq jumısı menen shuǵıllanıwı qadaǵan etiletuǵın aymaqlardı belgileydi;

juqpalı hám parazitar keselliklerdiń sırttan kirip keliwi hám de tarqalıwınan tiyisli aymaqtı sanitariyalıq jaqtan qorǵawǵa baylanıslı ilajlardı ótkeredi;

avariyalıq jaǵdaylardıń hám de juqpalı hám parazitar keselliklerdiń háwij alıwın saplastırıw waqtında sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı juwapker mákeme hám shólkemler menen birgelikte ámelge asıradı;

nızam hújjetleriniń jol qoyılǵan buzılıwların saplastırıw boyınsha mámleketlik uyımlar hám basqa da uyımlarǵa, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar tárepinen orınlanıwına baylanıslı májbúriy kórsetpeler beredi;

Qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachları nızam hújjetlerine muwapıq basqa da wákilliklerdi ámelge asırıwı múmkin.

 

12-statya. Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslardıń huqıqları

Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslarǵa óz wákillikleri sheńberinde tómendegi huqıqlar beriledi:

a) sanitariyalıq qaǵıydalardıń, normalardıń hám gigienalıq normativlerdiń jol qoyılǵan buzılıwların saplastırıw haqqında kórsetpeler bergen halda, mámleketlik uyımlar hám basqa da uyımlar, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslardan olardıń saplastırılıwın talap etiw;

b) obektlerdi qurıw hám rekonstrukciyalaw joybarlarında sanitariyalıq qaǵıydalarǵa, normalarǵa hám gigienalıq normativlerge boysınılıwı ústinen baqlawdı ámelge asırıw;

v) belgilengen tártipte mámleketlik uyımlarǵa hám basqa da uyımlarǵa, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslarǵa:

elatlı punktlerdi jobalastırıw hám qurıw joybarları hám de obektlerdi jaylastırıw boyınsha perspektivalı jobalar, sonday-aq kárxanalardı, imaratlardı hám qurılmalardı qurıw, rekonstrukciyalaw joybarları boyınsha;

qurılıs ushın jer uchastkaların ajıratıw, xojalıq hám turmıslıq maqsetlerde suwdan paydalanıw orınların hám de shıǵındı suwlar tazalanǵannan keyin olardı aǵızıp jiberiw shártlerin anıqlaw, záhárli, ximiyalıq, radioaktiv zatlardı hám basqa da zatlardı utilizaciya etiw hám de kómip taslaw máseleleri boyınsha;

qurılmalardıń, turaq jaylardıń, emlew-profilaktikalıq, bilimlendiriw, mádeniyat, sport mákemeleriniń hám basqa da mákemelerdiń, óndirislik imaratlar hám de sanitariyalıq xızmet kórsetiw imaratlarınıń, sonday-aq úskenelerdiń, transport qurallarınıń sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge muwapıqlıǵı haqqında;

bilimlendiriw mákemelerinde oqıwshılardıń oqıw júklemesi hám sabaqlarınıń úlgili tártibi haqqında kirgiziletuǵın usınıslar boyınsha juwmaqlar beriw;

g) sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerdiń orınlanıwın baqlaw maqsetinde yuridikalıq shaxslardıń hám jeke tártiptegi isbilermenlerdiń obektlerine nızam hújjetlerinde belgilengen tártipte kiriw;

d) jumıs beriwshilerden:

sanitariyalıq qaǵıydalardı, normalardı hám gigienalıq normativlerdi, epidemiyaǵa qarsı tártipti turaqlı túrde orınlamay atırǵan hám de juqpalı hám parazitar keselliklerdiń tarqalıw qáwipin tuwdırıwshı shaxslardı óndiristiń ózine tán ózgesheliklerin hám orınlanatuǵın jumıslarınıń ózgesheligin esapqa alǵan halda jumıstan shetletiwdi;

sanitariya-gigienalıq talaplar hám epidemiyaǵa qarsı ilajlar ótkeriwdi talap etiw;

e) azıq-awqat ónimlerin, buyımlar, predmetler hám materiallardı sanitariya-gigienalıq ekspertiza, laboratoriyalıq tekseriwler ushın alıw, tuwrıdan-tuwrı obektlerdiń ózinde zárúrli laboratoriyalıq hám instrumental tekseriwler ótkeriw;

j) mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwǵa ministrliklerdiń, mámleketlik komitetlerdiń hám mákemelerdiń qánigelerin, sonday-aq jámiyetshilik wákillerin belgilengen tártipte tartıw.

Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri buzılǵan jaǵdayda Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachı hám onıń orınbasarlarına, qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachlarına usı Nızamnıń
1-statyasınıń birinshi hám ekinshi bóliminde kórsetilgen quramlıq bólimleriniń baslıqlarına óz wákillikleri sheńberinde tómendegi huqıqlar beriledi:

sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerdiń talaplarına juwap bermeytuǵın jer uchastkaların ajıratıw, turaq-jay, jámiyetlik, óndirislik obektlerdi hám basqa da obektlerdi qurıw, rekonstrukciyalaw, keńeytiwge baylanıslı joybar aldı hám joybar hújjetlerin qaytarıw;

sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerdiń buzılıwları saplastırılǵanǵa shekem hárekettegi qurılmalardan, turaq jaylardan, óndirislik obektlerden, mádeniy-turmıslıq imaratlardan paydalanıwdı, jámiyetlik awqatlanıw hám sawda kárxanalarınıń, bilimlendiriw, emlew-profilaktikalıq, sanatoriy-kurort mákemeleriniń hám basqa da mákemelerdiń jumısın toqtatıp qoyıw, úskenelerdi, ásbaplardı isletiwdi, transport qurallarınan paydalanıwdı qadaǵan etiw;

sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativler buzılǵan jaǵdaylarda elatlı punktler, imaratlar hám qurılmalardıń qurılısın, rekonstrukciyasın hám de usı obektlerde jumıslardıń ayırım túrlerin orınlawdı toqtatıp turıw;

belgilengen tártipte dizimnen ótkerilmegen yaki adamlardıń ómiri hám densawlıǵı ushın qáwipli dep tabılǵan shiyki zat túrleri, ximiyalıq zatlar, texnologiyalıq úskeneler, processler hám de ásbaplar, azıq-awqat shiyki zatı hám azıq-awqat ónimleri, sanaat buyımları, qurılıs materialları, ionlandırıwshı nurlanıw derekleri, biologiyalıq zatlar, azıq-awqat shiyki zatına, azıq-awqat ónimlerine hám de dári ónimleri ushın qollanılatuǵın ıdıslar, plastikalıq, polimer materiallar hám basqa da materiallar, olardan tayarlanǵan buyımlar hám de basqa da xalıqtıń tutınıw tovarlarınıń islep shıǵarılıwın, qollanılıwın hám realizaciya etiliwin qadaǵan etiw;

adamlardıń densawlıǵına zıyanlı tásir payda bolǵan jaǵdayda, xojalıq hám ishimlik suwı menen támiyinlew ámeliyatında, azıq-awqat ónimleri, awıl xojalıq eginleri hám de haywanlardıń ósiwin tezletetuǵın hám tártipke salatuǵın dárilerdi, pesticidlerdi, kosmetikalıq hám de pardozlawshı ónimlerdi islep shıǵıw hám olardı qayta isletiwde paydalanılatuǵın ximiyalıq zatlar, qural hám usıllardıń qáwipsizligi haqqında islep shıǵıwshı ilimiy tárepten tiykarlanǵan maǵlıwmatlar usınǵanǵa shekem qollanılıwın qadaǵan etiw;

xojalıq hám ishimlik suwı támiyinatı ushın qollanıwǵa jaramsız dep tabılǵan suwdan paydalanıwdı qadaǵan etiw;

juqpalı hám parazitar keselliklerdiń deregi bolǵan, sonday-aq medicinalıq kórikten óz waqtında ótpegen shaxslardı waqtınsha jumıstan shetletiw haqqında jumıs beriwshilerge usınıslar kirgiziw;

ayrıqsha jaǵdaylardıń, epidemiyalardıń hám de xalıqtıń ómirine hám densawlıǵına basqa haqıyqıy qáwip payda bolıwınıń aldın alıw maqsetinde isbilermenlik subektleriniń jumısın on jumıs kúninen kóp bolmaǵan múddetke sheklew, toqtatıp turıw hám qadaǵan etiw.

Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslar nızam hújjetlerine muwapıq basqa da huqıqlarǵa iye bolıwı múmkin.

 

13-statya. Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslardıń minnetleri

Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslar:

mámleketlik uyımlar hám basqa da uyımlar, yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar tárepinen xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi támiyinlewi ústinen belgilengen tártipte baqlaw alıp barıwı;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri buzılıwınıń aldın alıwı, olardı anıqlawı hám saplastırıwı;

anıqlanǵan qáwipler haqqında xalıqtı óz waqtında xabardar etiwi;

juqpalı keselliklerdiń hám juqpalı bolmaǵan massalıq kesellikler payda bolıwınıń, tarqalıwınıń sebepleri hám de sharayatların anıqlawı;

fizikalıq hám yuridikalıq shaxslardıń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi máseleleri boyınsha múrájatların qarap shıǵıwı hám de tiyisli ilajlar kóriwi;

sanitariya-epidemiologiyalıq jaǵday hám de xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin támiyinlew boyınsha kórilip atırǵan ilajlar haqqında yuridikalıq hám fizikalıq shaxslardı xabardar etiwi shárt.

Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslardıń juwapkershiliginde nızam hújjetlerine muwapıq basqa da minnetler bolıwı múmkin.

 

14-statya. Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin támiyinlewde puqaralardıń ózin-ózi basqarıw uyımlarınıń, mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkemlerdiń qatnasıwı

Puqaralardıń ózin-ózi basqarıw uyımları:

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı mámleketlik baǵdarlamalardı, aymaqlıq hám basqa da baǵdarlamalardı ámelge asırıwda qatnasadı;

sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı ámelge asırıwǵa kómeklesedi;

tiyisli aymaqta xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı ilajlardıń ámelge asırılıwı, háwli hám úydiń átirapındaǵı aymaqlardaǵı qurılıslar hám de háwli hám úy átirapındaǵı aymaqlardı saqlaw qaǵıydalarına boysınıwı boyınsha jámiyetshilik baqlawdı ámelge asıradı;

abadanlastırıw hám kóklemzarlastırıw jumıslarında tiyisli aymaqta jasawshılardıń ıqtiyarlı túrde qatnasıwın shólkemlestiredi.

Puqaralardıń ózin-ózi basqarıw uyımları nızam hújjetlerine muwapıq basqa da ilajlarda qatnasıwı múmkin.

Mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkemler xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin támiyinlewde qatnasıwshı mámleketlik uyımlar hám basqa da uyımlarǵa kómeklesiwi hám de zárúr járdem kórsetiwi múmkin.

 

3-bap. Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslardıń xalıqtıń

sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı

huqıq hám minnetleri

 

15-statya. Yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenlerdiń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı huqıqları

Yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenler:

mámleketlik basqarıw uyımlarınan, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımlarınan, sonday-aq mámleketlik sanitariyalıq baqlaw uyımlarınan sanitariya-epidemiologiyalıq jaǵday hám de insannıń jasaw ortalıǵınıń jaǵdayı haqqında maǵlıwmat alıw;

mámleketlik hám xojalıq basqarıw uyımları, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları tárepinen sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám de epidemiyaǵa qarsı ilajlardı islep shıǵıwǵa qatnasıw;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin jaqsılaw boyınsha usınıslar kirgiziw;

puqaralar, yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenler tárepinen xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleriniń buzılıwı aqıbetinde, sonday-aq sanitariya-gigiena ilajları hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı ámelge asırıw waqtında ózleriniń mal-múlkine keltirilgen zıyannıń ornı nızam hújjetlerinde belgilengen tártipte tolıq kólemde qaplanıwı;

mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı uyımlardıń qararları, olardıń lawazımlı shaxslarınıń háreketleri (háreketsizligi) ústinen boysınıwı tártibinde joqarı turıwshı uyımlarǵa yaki lawazımlı shaxslarǵa yamasa sudqa belgilengen tártipte múrájat etiw huqıqına iye.

Yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenler nızam hújjetlerine muwapıq basqa da huqıqlarǵa iye bolıwı múmkin.

 

16-statya. Yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenlerdiń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı minnetleri

Yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenler:

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri, sonday-aq mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslardıń qararları hám kórsetpeleri talapların orınlawı;

juqpalı hám parazitar kesellikler payda bolǵan jaǵdayda olardı saplastırıw maqsetinde sanitariya-gigienalıq ilajlardı hám epidemiyaǵa qarsı ilajlardı islep shıǵıwı hám de ámelge asırıwı;

islep shıǵarıw, tasıw, saqlaw hám xalıqqa realizaciyalaw waqtında ónimniń, sonday-aq orınlanatuǵın jumıslar hám de kórsetiletuǵın xızmetlerdiń qáwipsizligin támiyinlewi;

ónim islep shıǵarıw, tasıw, saqlaw hám xalıqqa realizaciyalaw, jumıslardı orınlaw hám de xızmetler kórsetiw waqtında sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligine qáwip salatuǵın avariyalıq jaǵdaylar, texnologiyalıq processlerdiń buzılıwları tuwralı jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımlarına, mámleketlik sanitariyalıq baqlaw uyımlarına isenimli málimleme usınıwı shárt.

Yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenlerdiń juwapkershiliginde nızam hújjetlerine muwapıq basqa da minnetler bolıwı múmkin.

 

17-statya. Puqaralardıń xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı huqıq hám minnetleri

Puqaralar:

qolaylı jasaw ortalıǵı;

mámleketlik basqarıw uyımlarınan, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımlarınan, sonday-aq mámleketlik sanitariyalıq baqlaw uyımlarınan sanitariya-epidemiologiyalıq jaǵday hám insannıń jasaw ortalıǵınıń jaǵdayı tuwralı málimleme alıw;

yuridikalıq shaxslar hám jeke tártiptegi isbilermenlerden ónimniń, sonday-aq orınlanatuǵın jumıslar hám kórsetiletuǵın xızmetlerdiń qáwipsizligi hám de sapası haqqında málimleme alıw;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin jaqsılaw boyınsha usınıslar beriw;

xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleriniń buzılıwları aqıbetinde óz salamatlıǵına keltirilgen zıyannıń ornı qaplanıwı huqıqına iye.

Puqaralar xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetleri talaplarına boysınıwı hám de basqa puqaralardıń salamatlıǵın saqlaw hám qolaylı jasaw ortalıǵına bolǵan huqıqları buzılıwına sebep bolatuǵın háreketlerge jol qoymawı shárt.

Puqaralar nızam hújjetlerine muwapıq basqa da huqıqlarǵa iye bolıwı hám olardıń juwapkershiliginde basqa da minnetler bolıwı múmkin.

 

4-bap. Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin támiyinlewge qoyılatuǵın talaplar

 

18-statya. Normativlik-texnikalıq hújjetlerdi islep shıǵıwǵa qoyılatuǵın talaplar

Normativlik-texnikalıq hújjetlerdi islep shıǵıp atırǵan yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin támiyinlewge qaratılǵan sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

Usı statyanıń birinshi bóliminde kórsetilgen shaxslar jańa ximiyalıq zatlar hám biologiyalıq qurallardı, ionlandırıwshı nurlanıw dereklerin hám de quramında sol derekler bar bolǵan priborlardı, materiallardı, texnologiyalıq processlerdi, úskenelerdi,  kosmetikalıq hám pardozlawshı ónimlerdi hám basqa da xalıqtıń tutınıw tovarların engiziwden aldın xalıqtıń sanitariya-epidemiyalıq qáwipsizligin támiyinlew boyınsha normativlerge muwapıq tiykarlanǵan usınıslardı, usı normativlerge boysınılıwı ústinen qadaǵalaw usılların, zıyanlı ónimler hám shıǵındılardı zıyansızlandırıw, utilizaciya etiw usılların islep shıǵıp, olardı kelisip alıw ushın belgilengen tártipte wákillikli mámleketlik uyımǵa usınıwı shárt.

 

19-statya. Obektlerdi jobalastırıw, joybarlaw hám qurıw, kárxanalardı texnikalıq hám texnologiyalıq jaqtan qayta úskenelew hám de iske túsiriwge qoyılatuǵın talaplar

Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar obektlerdi jobalastırıw, joybarlaw hám qurıw, kárxanalardı texnikalıq hám texnologiyalıq jaqtan qayta úskenelew hám de iske túsiriw waqtında sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

 

20-statya. Aymaqlardı, qurılmalardı, imaratlardı saqlawǵa, úskeneler hám transport qurallarınan paydalanıwǵa qoyılatuǵın talaplar

Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar aymaqlardıń, qurılmalardıń, emlew-profilaktikalıq, bilimlendiriw, mádeniyat, sport mákemeleri hám de basqa da mákemelerdiń imaratlarınıń saqlanıwın, sonday-aq úskenelerden, transport qurallarınan paydalanıwdı sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge muwapıq támiyinlewi shárt.

 

21-statya. Ximiyalıq zatlardı, biologiyalıq qurallardı hám materiallardı tasıw, saqlaw, qollanıw, zıyansızlandırıw, utilizaciyalaw hám de kómip taslaw waqtındaǵı talaplar

Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar ximiyalıq zatlardı, biologiyalıq qurallardı hám materiallardı tasıw, saqlaw, qollanıw, zıyansızlandırıw, utilizaciyalaw hám de kómip taslaw waqtında xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligin támiyinlew maqsetinde sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

Jańa ximiyalıq zatlardı, biologiyalıq qurallar hám materiallardı, polimer hám plastikalıq massalardı, kosmetikalıq hám de pardozlawshı ónimlerdi Ózbekstan Respublikası aymaǵına alıp kiriwge hám islep shıǵarıwǵa tek ǵana toksikologiyalıq-gigienalıq jaqtan bahalanǵannan keyin tiyisli wákillikli lawazımlı shaxstıń ruxsatnaması menen jol qoyıladı.

 

22-statya. Radioaktiv zatlar hám basqa da ionlandırıwshı nurlanıw derekleri menen islesiw waqtındaǵı talaplar

Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar radioaktiv zatlardı hám basqa da ionlandırıwshı nurlanıw dereklerin qazıp alıw, islep shıǵarıw, payda etiw, qayta islew, olardan paydalanıw, olardı saqlaw, olarǵa xızmet kórsetiw, olardı tasıw, zıyansızlandırıw, utilizaciyalaw hám kómip taslaw waqtında sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

 

23-statya. Turaq jaylarǵa kóship kiriwge hám olardan paydalanıwǵa qoyılatuǵın talaplar

Mámleketlik shólkemler hám basqa da múlk iyeleri tárepinen berilip atırǵan turaq jaylar sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge sáykes bolıwı kerek.

Sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge juwap bermeytuǵın turaq jaylarda puqaralardıń jasawına jol qoyılmaydı.

Puqaralar háwli, úy átirapı aymaqların saqlaw hám turaq jaylardan paydalanıw boyınsha jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları tárepinen tastıyıqlanǵan qaǵıydalardı orınlawı shárt.

 

24-statya. Azıq-awqatlıq shiyki zatqa, azıq-awqatlıq ónimlerge, olardı islep shıǵarıwǵa, tasıwǵa, saqlawǵa hám realizaciyalawǵa qoyılatuǵın talaplar

Azıq-awqatlıq shiyki zatqa, azıq-awqatlıq ónimlerdi islep shıǵarıw, tasıw, saqlaw hám realizaciyalaw boyınsha jumıstı ámelge asırıwshı yuridikalıq shaxslar hám de jeke tártiptegi isbilermenler sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

Jańa azıq-awqatlıq qosımshalardı, arnawlı qosılatuǵın biologiyalıq aktiv zatlardı Ózbekstan Respublikası aymaǵına alıp kiriwge hám islep shıǵarıwǵa tek ǵana toksikologiyalıq-gigienalıq jaqtan bahalawdan keyin tiyisli wákillikli lawazımlı shaxstıń ruxsatnaması menen jol qoyıladı.

 

25-statya. Shet mámleketlerden alıp kiriletuǵın ónimlerdi jetkerip beriw hám realizaciyalaw waqtındaǵı talaplar

Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar shet ellerden alıp kelinip atırǵan texnologiyalardı, materiallardı, shiyki zat hám ónimdi jetkerip beriw, realizaciyalaw hám de olardan paydalanıw waqtında sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

 

26-statya. Xojalıq hám ishimlik suwı menen támiyinlewge qoyılatuǵın talaplar

Xojalıq hám ishimlik suwı menen támiyinlew salasında jumıstı ámelge asırıwshı yuridikalıq shaxslar jetkerip berilip atırǵan suwdıń sapası sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge, sonday-aq mámleketlik standartlarǵa muwapıqlıǵın támiyinlewi shárt.

Oraylastırılǵan tártipte xojalıq hám ishimlik suwı jetkerip beriletuǵın suw qubırları hám de olardıń derekleri ushın arnawlı rejimli sanitariyalıq qorǵaw zonaları belgilenip, olar jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları tárepinen tastıyıqlanadı.

Yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar xojalıq hám turmıslıq maqsetler hám de oraylastırılmaǵan tártipte suw menen támiyinlew ushın paydalanılatuǵın suw háwizlerindegi suwdıń sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge muwapıq bolıwın támiyinlewi shárt.

 

27-statya. Bilimlendiriw sharayatların tártipke salıwshı sanitariyalıq qaǵıydalarǵa, normalarǵa hám gigienalıq normativlerge boysınılıwına qoyılatuǵın talaplar

Bilimlendiriw mákemelerinde sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınılıwı shárt.

 

28-statya. Miynet sharayatlarına qoyılatuǵın talaplar

Jumıs beriwshiler óndirislik imaratlarǵa hám sanitariyalıq xızmet kórsetiwshi imaratlarǵa, islep shıǵarıw processlerine, texnologiyalıq úskenelerge, jumıs orınlarınıń shólkemlestiriliwine, xızmetkerlerdiń miynet etiw, dem alıw rejimine hám de olarǵa turmıslıq xızmet kórsetiliwine qoyılatuǵın sanitariyalıq qaǵıydalar, normalar hám gigienalıq normativlerge boysınıwı shárt.

 

29-statya. Arnawlı ekspertizalardı ótkeriw

Xalıqtıń hám ayırım shaxslardıń densawlıǵı hám de keselleniwi jaǵdayın arnawlı ekspertizadan ótkeriwdiń sanitariya-gigienalıq túrleri hám basqa da túrleri, sonday-aq joybar hújjetleriniń, texnikalıq hújjetlerdiń hám de basqa da hújjetlerdiń, úskenelerdiń, ásbaplar hám de apparatlardıń, ximiyalıq zatlardıń, hár túrli birikpelerdiń, materiallar hám ortalıqlardıń, azıq-awqatlıq shiyki zat hám azıq-awqatlıq ónimlerdiń, sanaat buyımlarınıń, radioaktiv materiallardıń, radiaciyalıq texnikanıń ekspertizaları mámleketlik sanitariyalıq baqlaw uyımları, sanitariya-epidemiologiyalıq xızmet kórsetiw mákemeleri, ilimiy-izertlew, joqarı oqıw orınları hám de basqa da shólkemler tárepinen buyırtpashınıń qarjıları esabınan ótkeriledi.

Arnawlı ekspertizalardı ótkeriw tártibi, buyırtpashılardıń, ekspert mákemelerdiń hám de ekspertlerdiń huqıq hám minnetleri nızam hújjetlerinde belgilenedi.

 

       5-bap. Sanitariya-gigienalıq ilajlar hám epidemiyaǵa qarsı

ilajlardı shólkemlestiriw hám de ótkeriw

 

30-statya. Sanitariya-gigienalıq ilajlar hám epidemiyaǵa qarsı ilajlar

Sanitariya-gigienalıq ilajlar hám epidemiyaǵa qarsı ilajlar tómendegilerdi óz ishine aladı:

Qaraqalpaqstan Respublikasınıń aymaǵın sanitariyalıq qorǵaw;

juqpalı hám parazitar kesellikler oshaqlarında ótkeriletuǵın ilajlar;

profilaktikalıq shanshıwlar ótkeriw;

dezinfekciya ilajları;

májbúriy medicinalıq kórikler;

puqaralardı gigienalıq oqıtıw hám tárbiyalaw.

Sanitariya-gigienalıq ilajlar hám epidemiyaǵa qarsı ilajlar nızam hújjetlerine muwapıq basqa da ilajlardı óz ishine alıwı múmkin.

 

31-statya. Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵınıń sanitariyalıq qorǵalıwı

Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵınıń sanitariyalıq qorǵalıwı – bul xalıq ushın qáwip tuwdıratuǵın juqpalı hám parazitar keselliklerdiń kirip keliwi hám tarqalıwınıń aldın alıwǵa, sonday-aq Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵına insan ushın qáwip tuwdıratuǵın tovarlar, ximiyalıq, biologiyalıq hám radioaktiv zatlar hám de júklerdiń alıp kiriliwiniń aldın alıwǵa qaratılǵan ilajlar kompleksi bolıp esaplanadı.

Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵınıń sanitariyalıq qorǵalıwı sanitariya-karantin baqlawın ámelge asırıw hám sheklewshi ilajlardı (karantin) engiziw jolı menen támiyinlenedi.

Sanitariya-karantin baqlawı mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asıratuǵın tiyisli uyımlar tárepinen belgilengen tártipte Ózbekistan Respublikasınıń mámleketlik shegarası arqalı ótiw punktlerinde ámelge asırıladı.

Sonday-aq, basqa aymaqlardan kirgizilgen tovarlar, ximiyalıq, biologiyalıq hám radioaktiv zatlar hám júklerdiń sanitariyalıq tekseriwden ótkerilgenligi haqqındaǵı hújjetleri tiyisli wákillikli uyımlar tárepinen belgilengen tártipte tekseriledi. *újjetleri usınılmaǵan tovarlar, zatlar hám júkler laboratoriyalıq tekseriwlerden ótkeriliwi tiyis.

Juqpalı hám parazitar keselliklerdiń payda bolıwı yamasa tarqalıw qáwpi bolǵan jaǵdayda Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları tiyisliligi boyınsha Qaraqalpaqstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariya vrachı hám onıń orınbasarlarınıń, qalalıq hám rayonlıq bas mámleketlik sanitariya vrachlarınıń usınıslarına qaray tiyisli aymaqlarda yamasa obektlerde belgilengen tártipte sheklewshi ilajlar (karantin) ornatıwı múmkin.

Sheklewshi ilajlardı (karantin) ótkeriw tártibi hám múddetleri Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları tárepinen belgilenedi.

Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵın sanitariyalıq qorǵaw nızam hújjetlerine muwapıq basqa da ilajlar menen támiyinleniwi múmkin.

 

32-statya. Juqpalı hám parazitar keselliklerdiń oshaqlarında ótkeriletuǵın ilajlar

Juqpalı hám parazitar keselliklerdiń oshaqlarında emlew-profilaktikalıq hám de sanitariya-epidemiologiyalıq xızmeti mákemeleri tárepinen tómendegilerge qaratılǵan ilajlar belgilengen tártipte ótkeriledi:

juqpalı hám parazitar kesel dep gúman etilip atırǵan shaxslardı anıqlawǵa, ajıratıp qoyıwǵa hám emlewxanaǵa jatqarıwǵa, sonday-aq olar menen baylanısta bolǵan shaxslardı laboratoriyalıq tekseriwlerden ótkeriwge hám olardıń medicinalıq baqlawın alıp barıwǵa;

juqpalı hám parazitar keselliklerdiń juǵıw jolları hám faktorların anıqlaw hám de olardıń insanǵa tásir etiwiniń aldın alıwǵa.

 

33-statya. Profilaktikalıq shanshıwlar ótkeriw

Profilaktikalıq shanshıwlar juqpalı kesellikler payda bolıwı hám tarqalıwınıń aldın alıw maqsetinde ótkeriledi.

Profilaktikalıq shanshıwlar Profilaktikalıq shanshıwlardıń milliy kalendarına muwapıq, sonday-aq epidemiyalıq kórsetkishler boyınsha ótkeriledi.

Profilaktikalıq shanshıwlardıń milliy kalendarı profilaktikalıq shanshıwlardan ótkeriliwi kerek bolǵan shaxslar toparın, bunday shanshıwlardı ótkeriw tártibin hám múddetlerin belgileydi.

Profilaktikalıq shanshıwlardıń milliy kalendarı hám epidemiyalıq kórsetkishler boyınsha profilaktikalıq shanshıwlar ótkeriw tártibi tiyisli wákillikli lawazımlı shaxs tárepinen tastıyıqlanadı.

 

34-ctatya. Dezinfekciya ilajları

Juqpalı hám parazitar kesellikler payda bolıwınıń hám tarqalıwınıń aldın alıw, olardıń sheńberin kemeytiw hám de olardı saplastırıw maqsetinde:

epidemiyalıq kórsetkishler boyınsha dezinfekciya ilajları – mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı uyımlar tárepinen;

profilaktikalıq dezinfekciya ilajları – yuridikalıq hám fizikalıq shaxslar menen dúzilgen shártnamalar tiykarında dezinfekciya stanciyaları tárepinen ótkeriledi.

 

35-statya. Májbúriy medicinalıq kórikler

Juqpalı hám parazitar kesellikler payda bolıwınıń hám tarqalıwınıń aldın alıw, sonday-aq kásipke baylanıslı keselliklerdiń aldın alıw maqsetinde bir qatar kásip hám óndiris tarmaqlarınıń xızmetkerleri jumısqa kiriw waqtında dáslepki májbúriy medicinalıq kórikten hám de keyin waqtı-waqtı menen medicinalıq kóriklerden ótip baradı.

Xızmetkerleri májbúriy medicinalıq kóriklerden ótkeriliwi kerek bolǵan kásiplerdiń hám óndirislerdiń dizimi, bunday kóriklerdi ótkeriw tártibi hám múddetleri aldın-ala tiyisli wákillikli mámleketlik uyım tárepinen tastıyıqlanadı.

 

36-statya. Puqaralardı gigienalıq oqıtıw hám tárbiyalaw

Puqaralardı gigienalıq oqıtıw hám tárbiyalaw olardıń gigienaǵa, salamat turmıs tárizine, densawlıqtı saqlawǵa tiyisli bilimler, kónlikpeler hám de tájiriybe iyelewge qaratıladı hám keselliklerdiń aldın alıw maqsetinde ótkeriledi.

Puqaralardı gigienalıq oqıtıw hám tárbiyalaw belgilengen tártipte:

bilimlendiriw mákemelerinde;

jumısı azıq-awqat shiyki zatın, azıq-awqatlıq ónimlerdi hám ishimlik suwın islep shıǵarıw, saqlaw, tasıw hám realizaciyalaw, balalardı oqıtıw hám de tárbiyalaw, xalıqqa kommunallıq hám turmıslıq xızmet kórsetiw menen baylanıslı bolǵan kadrlarǵa islewge ruxsat beriwden aldın, usı kadrlardı qayta tayarlaw, olardıń qánigeligin arttırıw waqtında ótkeriledi.

 

6-bap. Juwmaqlawshı rejeler

 

37-statya. Mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıw boyınsha jumısqa aralasıwına jol qoyılmawı

Mámleketlik sanitariyalıq baqlaw uyımlarınıń jumısına aralasıw, mámleketlik sanitariyalıq baqlawdı ámelge asırıwshı lawazımlı shaxslarǵa olardıń nızamlı jumısına tosqınlıq etiw maqsetinde qanday túrde bolmasın tásir kórsetiw qadaǵan etiledi.

 

38-statya. Tartıslardı sheshiw

Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi salasındaǵı tartıslar nızam hújjetlerinde belgilengen tártipte sheshiledi.

 

39-statya. Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetlerin buzǵanlıǵı ushın juwapkerlik

Xalıqtıń sanitariya-epidemiologiyalıq qáwipsizligi haqqındaǵı nızam hújjetlerin buzǵanlıqta ayıpker shaxslar belgilengen tártipte juwapker boladı.

 

40-statya. Ayırım nızam hújjetlerin óz kúshin joytqan dep tabıw

Tómendegiler óz kúshin joyıtqan dep esaplansın:

1) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń 1993-jıl 9-aprelde qabıl etilgen «Mámleketlik sanitariyalıq baqlaw haqqında»ǵı 268-XII-sanlı Nızamı;

2) Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Sovetiniń 1993-jıl 9-aprelde qabıl etilgen «Mámleketlik sanitariyalıq baqlaw haqqında»ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamın háreketke engiziw tártibi haqqında»ǵı 269-XII-sanlı Qararı;

3) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń 2008-jıl 12-noyabrde qabıl etilgen «Qaraqalpaqstan Respublikasınıń ayırım nızamlarına ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında»ǵı 201/III-sanlı Nızamınıń V bólimi;

4) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń 2015-jıl 2-martta qabıl etilgen «Qaraqalpaqstan Respublikasınıń ayırım nızamlarına ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında»ǵı 28/III-sanlı Nızamınıń 1-statyası.

 

41-statya. Nızam hújjetlerin usı Nızamǵa muwapıqlastırıw

Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi:

húkimetlik qararlardı usı Nızamǵa muwapıqlastırsın;

mámleketlik basqarıw uyımlarınıń usı Nızamǵa qayshı bolǵan normativlik-huqıqıy hújjetlerin qayta qarap shıǵıwı hám biykar etiliwin támiyinlesin.

 

42-statya. Usı Nızamnıń kúshke kiriwi

Usı Nızam rásmiy járiyalanǵan kúnnen baslap kúshke kiredi.