QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASÍ JOQARǴÍ KEŃESI HAQQÍNDA

QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASÍNÍŃ NÍZAMÍ


QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASÍ JOQARǴÍ KEŃESI HAQQÍNDA

(jańa redakciyadaǵı)

 

Usı Nızamǵa tómendegilerge muwapıq ózgerisler kirgizilgen:

30.12.2017-j. 167/XIX-sanlı QR Nızamı

18.08.2018-j. 200/XXII-sanlı QR Nızamı

29.06.2019-j. 258/XXVI-sanlı QR Nızamı

16.12.2019-j. 282/XXIX-sanlı QR Nızamı

18.08.2020-j. 47/VI-sanlı QR Nızamı

19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamı

28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamı

 

I. ULÍWMA REJELER

1-statya. Usı Nızamnıń maqseti

Usı Nızamnıń maqseti Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń (bunnan keyin tekstte Joqarǵı Keńes dep júritiledi) statusın belgilew, Joqarǵı Keńes jumısın shólkemlestiriwge hám onıń basqa mámleketlik uyımlar menen óz-ara birge islesiwine baylanıslı qatnasıqlardı tártipke salıwdan ibarat.

2-statya. Joqarǵı Keńes

Joqarǵı Keńes joqarı mámleketlik wákillik uyımı bolıp, nızam shıǵarıwshı hákimiyattı ámelge asıradı.

Joqarǵı Keńes – bir palatalı uyım, alpıs bes deputattan ibarat.

Joqarǵı Keńestiń alpıs bes deputatı bir mandatlı saylaw okrugları boyınsha kóppartiyalıq tiykarında ulıwma, teń hám tuwrıdan-tuwrı saylaw huqıqı tiykarında jasırın dawıs beriw jolı menen saylanadı.

Joqarǵı Keńes jumısınıń turaqlılıǵı hám nátiyjeliligi Joqarǵı Keńes sessiyası, Prezidiumı, komitetleri, komissiyaları hám deputatlarınıń jumısı menen támiyinlenedi.

3-statya. Joqarǵı Keńes jumısınıń huqıqıy tiykarları

Joqarǵı Keńestiń jumıs tártibi Karaqalpaqstan Respublikası Konstituciyası, usı Nızam hám basqa nızamlar menen belgilenedi.

4-statya. Joqarǵı Keńeske saylaw

Joqarǵı Keńeske saylaw ótkeriw tártibi Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Saylaw haqqındaǵı Nızamı hám basqa da nızam hújjetleri menen belgilenedi. (16.12.2019-j 282/XXIX –sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

5-statya. Joqarǵı Keńestiń wákillik múddeti

Joqarǵı Keńestiń wákillik múddeti bes jıl.

Óz wákillik múddeti pitkennen soń Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi jańa shaqırıq Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń jumısı baslanǵanǵa shekem óz jumısın dawam etedi.

6-statya. Joqarǵı Keńestiń deputatı

Saylaw kúni jigirma bes jasqa tolǵan hámde keminde bes jıl Ózbekstan Respublikası hám Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵında turaqlı jasap atırǵan Ózbekstan Respublikası puqarası Joqarǵı Keńes deputatı bolıwı múmkin.

Joqarǵı Keńes deputatı qol qatılmaslıq huqıqınan paydalanadı. Ol Joqarǵı Keńestiń kelisimisiz, Joqarǵı Keńes sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde bolsa, Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń kelisimisiz jınayı juwapkershilikke tartılıwı, uslap turılıwı, qamaqqa alınıwı yaki sud tártibinde beriletuǵın hákimshilik jazaǵa tartılıwı múmkin emes.

Joqarǵı Keńes deputatına onıń deputatlıq jumısı menen baylanıslı qárejetler belgilengen tártipte qaplanadı.

Joqarǵı Keńes deputatınıń wákillikleri nızamda názerde tutılǵan jaǵdaylarda hám tártipte múddetinen aldın toqtatılıwı múmkin.

Joqarǵı Keńestiń deputatları Joqarǵı Keńeste turaqlı tiykarda islewi múmkin. Joqarǵı Keńeste turaqlı tiykarda islewshi deputatlar deputatlıq wákillikleri dáwirinde ilimiy hám pedagogikalıq jumıstan tısqarı is haqı tólenetuǵın basqa túrdegi jumıs penen shuǵıllanıwı múmkin emes.

Joqarǵı Keńes deputatınıń statusı nızam menen belgilenedi.

7-statya. Joqarǵı Keńes hújjetleri

Joqarǵı Keńes óziniń wákilliklerine kirgizilgen máseleler boyınsha nızamlar, qararlar hám basqa da aktler qabıl etedi.

Joqarǵı Keńes deklaraciya, shaqırıq, bildiriwler qabıl etiwi múmkin, olar Joqarǵı Keńestiń qararı menen rásmiylestiriledi.

Joqarǵı Keńes qararları, usı Nızamda názerde tutılǵanınan tısqarı jaǵdaylarda, Joqarǵı Keńestiń aǵzalarınıń ulıwma sanınıń kópshilik dawısı menen qabıl etiledi.

 

II. JOQARǴÍ KEŃESTIŃ WÁKILLIKLERI HÁM JUMÍSÍNÍŃ ShÓLKEMLESTIRIW FORMALARÍ

8-statya. Joqarǵı Keńestiń ayrıqsha wákillikleri

Joqarǵı Keńestiń ayrıqsha wákillikleri tómendegilerden ibarat:

1) Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyasın qabıl etiw, oǵan ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw;

2) Qaraqalpaqstan Respublikası nızamların qabıl etiw, olarǵa ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw, Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamlarına túsinik beriw;

3) ekonomikalıq hám sociallıq rawajlanıwdıń keleshekke mólsherlengen baǵdarlamaların qabıl etiw;

4) Joqarǵı Keńes Prezidiumın, komitetler hám komissiyaların dúziw;

5) Joqarǵı Keńes Baslıǵın hám onıń orınbasarın, komitetler hám komissiyalardıń baslıqların saylaw;

6) Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń Ózbekstan Respublikası Prezidenti menen kelisilgen Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń (bunnan bılay tekstte Ministrler Keńesi dep júrgiziledi) Baslıǵı kandidaturasın tastıyıqlaw haqqındaǵı usınısına muwapıq Ministrler Keńesi Baslıǵın tayınlaw hám lawazımınan bosatıw;

7) Ministrler Keńesi Baslıǵınıń orınbasarları hám Ministrler Keńesiniń aǵzaların lawazımına tayınlaw hám bosatıw;

8) Qaraqalpaqstan Respublikası ministrliklerin, mámleketlik komitetlerin hám basqa mámleketlik basqarıw uyımların dúziw hám saplastırıw;

9) Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyalıq baqlaw komitetin saylaw;

10) Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń  baslıǵı hám baslıqtıń orınbasarları, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı baslıǵı hám orınbasarı lawazımlarına saylaw; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

11) Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń sudyaların, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń sudyaların hámde puqaralıq isleri boyınsha rayonlararalıq hám rayonlıq sudları, jınayat isleri boyınsha rayonlıq hám qalalıq sudları, rayonlararalıq ekonomikalıq sudları, rayonlararalıq hákimshilik sudları baslıqları, orınbasarları hám sudyaların tayınlaw; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

12) Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń baslıǵın hám baslıqtıń orınbasarların, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń baslıǵı hám baslıǵınıń orınbasarın,  sudyaların lawazımınan bosatıw; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

13) Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń usınısına muwapıq Ózbekstan Respublikası Bas prokurorınıń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası Prokurorın tayınlaw hám lawazımınan bosatıw;

14) Qaraqalpaqstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw komitetiniń baslıǵın tayınlaw hám lawazımınan bosatıw; (30.12.2017-j. 167/XIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

15) xalıq deputatları jergilikli Keńesleriniń qararların toqtatıp qoyıw hám biykarlaw;

16) rayonlar, qalalardı shólkemlestiriw, saplastırıw, olardın atamaların hám shegaraların ózgertiw haqqındaǵı máselelerdi kórip shıǵıw;

17) respublikalıq hám jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları sistemasın hám wákilliklerin belgilew;

18) Ministrler Keńesiniń strukturası, onıń xızmetkerleriniń shtatları hám miynetke haqı tólew fondın tastıyıqlaw;

19) jergilikli salıqlar hám basqa da májbúriy tólemlerdiń stavkaların nızam hújjetlerinde belgilengen muǵdarlar sheńberinde belgilew;

20) Ministrler Keńesiniń usınısına muwapıq Qaraqalpaqstan Respublikası byudjetin qabıllaw hám onıń orınlanıwı haqqında esabatların tastıyıqlaw;

21) Qaraqalpaqstan Respublikası byudjetiniń qárejetlerine ózgerisler kirgiziw;

22) respublikanıń sociallıq-ekonomikalıq jaqtan rawajlanıwınıń eń zárúr hám áhmiyetli máseleleri boyınsha Ministrler Keńesi Baslıǵınıń esabatın tıńlaw hám dodalaw;

23) húkimet aǵzalarınıń óz jumısına baylanıslı máseleler boyınsha málimlemesin tıńlaw; (18.08.2020-j. 47/VI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

24) Rayon, qala hákimleriniń tiyisli aymaqtı rawajlandırıw máseleleri boyınsha esabatların tıńlawı múmkin; (18.08.2020-j. 47/VI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

25) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik sıylıqları hám húrmetli ataqların shólkemlestiriw;

26) Joqarǵı Keńes hám jergilikli wákillikli uyımlarǵa saylawlar tayınlaw, Oraylıq saylaw komissiyasın dúziw;

27) Ózbekstan Respublikasınıń joqarı mámleketlik hákimiyat hám basqarıw uyımları hújjetleriniń Ózbekstan Respublikası Konstituciyasına muwapıqlıǵı haqqında Ózbekstan Respublikası Konstituciyalıq sudına usınıslar kirgiziw;

28) deputattı qol qatılmaslıq huqıqınan ayırıw haqqındaǵı máselelerdi qarap shıǵıw;

29) puqaralar jıyınları baslıqları (aqsaqalları) saylawın shólkemlestiriw;
(18.08.2020-j. 47/VI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

30) Qaraqalpaqstan Respublikası Prokurorınıń, Qaraqalpaqstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw komiteti baslıǵınıń, Ózbekstan Respublikası Oraylıq banki Qaraqalpaqstan Respublikası Bas basqarması baslıǵınıń esabatların tıńlaw; (30.12.2017- j. 167/XIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

31) Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi bir jılda keminde bir márte óz sessiyalarında Qaraqalpaqstan Respublikası sudı baslıǵınıń hám Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı baslıǵınıń puqaralar huqıqların hám erkinliklerin, sonıń menen birge kárxanalar, mákemeler hám shólkemlerdiń huqıqları hámde nızam menen qorǵalatuǵın máplerin sud jolı menen qorǵawdı ámelge asırıwǵa baylanıslı jumısları haqqında málimlemesin tıńlaydı. Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi usı másele boyınsha qabıl etilgen qarardı Ózbekstan Respublikası Sudyalar joqarǵı keńesine jiberedi; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

32) Qaraqalpaqstan Respublikası Ádillik ministri hár yarım jıllıq juwmaqları boyınsha Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesine orınlardaǵı norma dóretiwshiligi jumısları hámde huqıqtı qollanıw ámeliyatınıń jaǵdayları haqqında málimleme kiritedi.

Qaraqalpaqstan Respublikası Ádillik ministriniń málimlemesin tıńlaw juwmaqları boyınsha tiyisli qarar qabıl etilip, qarar Ózbekstan Respublikası Ádillik ministrligine jiberiledi (29.06.2019-j. 258/XXVI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

33) parlament qadaǵalawın ámelge asırıw;

34) Joqarǵı Keńes Reglamentin hámde óz jumısın shólkemlestiriw, Joqarǵı Keńestiń ishki tártip qaǵıydaları menen baylanıslı máseleler boyınsha basqa sheshimlerdi qabıl etiw.

Lawazımlı shaxslardı Joqarǵı Keńes tárepinen saylaw, tayınlaw hámde olardı lawazımnan bosatıw tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi.

9-statya. Joqarǵı Keńes sessiyası

Joqarǵı Keńes jumısınıń shólkemlestiriw forması onıń sessiyası bolıp esaplanadı.

Joqarǵı Keńes sessiyası zárúrlikke qarap, biraq jılına keminde eki márte ótkeriledi.

Joqarǵı Keńestiń birinshi sessiyası Joqarǵı Keńes quralǵannan keyin eki aydan keshiktirmey Qaraqalpaqstan Respublikası Oraylıq saylaw komissiyası tárepinen shaqırıladı.

Joqarǵı Keńestiń birinshi sessiyasın Qaraqalpaqstan Respublikası Oraylıq saylaw komissiyasınıń Baslıǵı ashadı hám Joqarǵı Keńes Baslıǵı saylanǵanǵa shekem oǵan basshılıq etedi.

Joqarǵı Keńestiń gezeksiz sessiya májilisi Joqarǵı Keńestiń Baslıǵınıń usınısı yamasa deputatlardıń ulıwma sanınıń keminde úshten bir bóleginiń usınısına muwapıq shaqırılıwı múmkin.

Joqarǵı Keńes sessiyalarında Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Konstituciyası, Qaraqalpaqstan Respublikası nızamları, olarǵa ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqındaǵı nızamlar hámde Joqarǵı Keńes qararları qabıl etiledi.

Joqarǵı Keńes hám onıń uyımları májilislerinde Ózbekstan Respublikası Prezidenti, Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi palatalarınıń Baslıqları hám orınbasarları, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń Baslıǵı hám onıń orınbasarları, Qaraqalpaqstan Respublikasınıń ministrleri, mámleketlik komitetleriniń baslıqları, basqa mámleketlik basqarıw uyımlarınıń basshıları hám Konstituciyalıq baqlaw komitetiniń baslıǵı, orınbasarı hám aǵzaları, Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń baslıǵı hám Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń baslıǵı, Qaraqalpaqstan Respublikası Prokurorı qatnasıwı múmkin. (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Joqarǵı Keńes sessiyasına mámleketlik uyımlar hám mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkemlerdiń, ilimiy mákemelerdiń wákilleri, kánigeler hám ilimpazlar, baspasóz uyımlarınıń, televidenie, radio hám basqa da ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri shaqırılıwı múmkin.

Joqarǵı Keńes sessiyaları ashıq hám járiyalı ótkeriledi. Zárúr bolǵanda, Joqarǵı Keńes sessiya májilisin jabıq túrde ótkeriw haqqında qarar qabıl etiwi múmkin.

Joqarǵı Keńes sessiyaların shólkemlestiriw hám ótkeriw tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi.

10-statya. Parlament sorawı, deputat sorawı

Joqarǵı Keńes mámleketlik uyımlardıń, xojalıq basqarıw uyımlarınıń lawazımlı shaxslarına nızamlardıń, túrli tarawlardaǵı mámleketlik baǵdarlamalardıń orınlanıwı máseleleri hám de olardıń wákilliklerine kiretuǵın basqa áhmiyetli máseleler boyınsha tiykarlanılǵan túsinik beriw yamasa kóz-qarasın bayan etiw talabı menen parlament sorawın jiberiwge haqılı. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Joqarǵı Keńes deputatı mámleketlik uyımlardıń, xojalıq basqarıw uyımlarınıń lawazımlı shaxslarına, ádette, tiyisli aymaqlardıń mápleri menen baylanıslı máseleler boyınsha tiykarlanılǵan túsinik beriw yamasa kóz-qarasın bayan etiw talabı menen soraw jiberiwge haqılı. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Mámleketlik uyımlardıń, xojalıq basqarıw uyımlarınıń lawazımlı shaxsları parlament sorawına, Joqarǵı Keńes deputatı sorawına juwaptı Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilengen tártipte hám múddetlerde beredi. Parlament sorawı, Joqarǵı Keńes deputatı sorawı óz atına jiberilgen lawazımlı shaxs  yaki onıń wazıypaların waqtınsha atqarıwshı shaxs tárepinen  imzalanadı. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

III. JOQARǴÍ KEŃES BASLÍǴÍ HÁM ONÍŃ ORÍNBASARÍ.
JOQARǴÍ KEŃES PREZIDIUMÍ, KOMITETLERI HÁM KOMISSIYaLARÍ

11-statya. Joqarǵı Keńes Baslıǵı

Joqarǵı Keńes Baslıǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Basshısı hám eń joqarı lawazımlı shaxs bolıp tabıladı.

Saylawdan keyingi birinshi sessiya májilisinde Joqarǵı Keńestiń deputatları arasınan Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń kelisimi menen jasırın dawıs beriw arqalı deputatlardıń ulıwma sanınıń kópshilik dawısı menen Joqarǵı Keńestiń wákillik múddetine Joqarǵı Keńes Baslıǵı saylanadı. Joqarǵı Keńes Baslıǵına talabandı usınıw hám saylaw tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi.

Joqarǵı Keńes Baslıǵı óz wazıypasın atqarıw dáwirinde siyasiy partiyaǵa aǵzalıqtı toqtatıp turadı hámde siyasiy partiya frakciyası (bunnan bılay tekstte frakciya dep júritiledi) quramına kiriwi múmkin emes. (16.12.2019-j. 282/XXIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kiritilgen)

Joqarǵı Keńes Baslıǵı Joqarǵı Keńes qomitetleriniń quramına saylanıwı múmkin emes.

Joqarǵı Keńes Baslıǵı jasırın dawıs beriw arqalı Joqarǵı Keńes deputatlarınıń úshten eki bóleginen kóbirek dawısı menen qabıl etilgen Joqarǵı Keńes qararına muwapıq múddetinen aldın shaqırıp alınıwı múmkin.

Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń wákillikleri óz jeke arzası boyınsha, sonday-aq densawlıǵına hám basqa da sebeplerge baylanıslı wazıypaların atqara almaytuǵın jaǵdaylarda, jasırın dawıs beriw arqalı Joqarǵı Keńes deputatlarınıń kópshilik dawısı menen qabıl etilgen Joqarǵı Keńes qararına muwapıq múddetinen aldın toqtatılıwı múmkin. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen.

Bunday jaǵdaylarda 2 ay múddet ishinde Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń jańa Baslıǵın saylaw ótkeriledi. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Joqarǵı Keńes Baslıǵı óz wákilligine kiretuǵın máseleler boyınsha biylikler shıǵaradı.

12-statya. Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń wákillikleri

Joqarǵı Keńes Baslıǵı:

1) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń joqarı nızam shıǵarıw hám atqarıw hákimiyatı uyımlarınıń óz-ara baylanıslı háreket etiwin támiyinleydi;

2) Joqarǵı Keńes hám onıń Prezidiumı májilislerin shaqıradı, olarda basshılıq etedi;

3) Joqarǵı Keńes dodalawına kirgiziletuǵın máselelerdi tayarlawǵa ulıwma basshılıq etedi;

4) respublikadaǵı jaǵday haqqında hám basqa da áhmiyetli máseleler boyınsha Joqarǵı Keńeske bayanatlar usınadı;

5) Ózbekstan Respublikasınıń nızamları hám Oliy Majlis palatalarınıń basqa da sheshimlerin, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń pármanların hám basqa da aktlerin turmısqa asırıwdı shólkemlestiredi;

6) nızam joybarların hám mámleketlik turmıstıń basqa da áhmiyetli máseleleriniń ulıwma xalıqlıq dodalanıwın shólkemlestiredi;

7) Joqarǵı Keńes qabıl etken nızamlar, qararlar hám Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń qararlarına qol qoyadı; (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

8) Qaraqalpaqstan Respublikası nızamları hám Joqarǵı Keńes qararlarınıń orınlanıwın qadaǵalawdı shólkemlestiredi;

9) Joqarǵı Keńeske Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı, Joqarǵı Keńestiń komitetleri hám komissiyaları baslıqların saylaw ushın kandidaturalar usınadı;

10) Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyalarınıń jumısın muwapıqlastırıp baradı;

11) parlamentler aralıq baylanıslardı ámelge asırıw jumısına basshılıq etedi;

12) xalıq deputatları jergilikli Kenesleriniń qararların toqtatıp qoyıw hám biykarlaw máselesi boyınsha Joqarǵı Keńes sessiyasına usınıs kirgizedi;

13) Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń strukturasın, onıń hızmetkerleriniń shtatları hám miynetke haqı tólew fondın tastıyıqlaw haqqındaǵı másele boyınsha Joqarǵı Keńes sessiyasına usınıs kirgizedi;

14) Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń kelisimi menen Joqarǵı Keńeske Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń Baslıǵı lawazımına kandidatura usınadı;

15) rayon, qala hákimlerin hám olardıń orınbasarların, keyin ala tiyisli xalıq deputatları Keńesleriniń tastıyıqlawı menen tayınlaydı hám lawazımınan bosatadı;

16) rayon, qala hákimlerin hám olardıń orınbasarların xoshametleydi, sonday-aq olarǵa intizamiy shara qollanadı;

17) Joqarǵı Keńeske Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyalıq baqlaw komitetiniń baslıǵı, orınbasarı hám aǵzalarınıń lawazımına kandidaturalardı usınadı;

18) Joqarǵı Keńeske Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń baslıǵı hám orınbasarları, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń baslıǵı hám orınbasarı lawazımlarına kandidaturalar usınadı; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

19) Joqarǵı Keńeske Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw komitetiniń baslıǵı lawazımına kandidaturanı usınadı; (30.12.2017-j. 167/XIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

20) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik sıylıqları hám Qaraqalpaqstan Respublikasınıń húrmetli ataqlarına usınadı;

21) sudlanǵan puqaralardı ápiw etiw haqqında másele qozǵaydı;

22) Joqarǵı Keńestiń baspasóz uyımınıń ustavın hám redakciyalıq kollegiyasınıń quramın hám de onıń jumıs islewi ushın kerekli qárejetler smetasın tastıyıqlaydı;

23) Joqarǵı Keńestiń baspasóz uyımınıń bas redaktorın tayınlaydı hám onı lawazımınan bosatadı;

24) hárekettegi nızamlar menen názerde tutılǵan basqa da wákilliklerdi ámelge asıradı.

Joqarǵı Keńes Baslıǵı óz wákilliklerine tiyisli máselelerdi Joqarǵı Keńes Prezidiumı dodalawına kirgiziwge haqılı.

13-statya. Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı

Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı Joqarǵı Keńes deputatları jasırın dawıs beriwi arqalı deputatlardıń ulıwma sanınıń kópshilik dawısı menen Joqarǵı Keńestiń wákilligi múddetine saylanadı. Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarlıǵına kandidaturanı usınıw hám saylaw tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi.

Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı óz wazıypaların atqarıw dáwirinde siyasiy partiyalarǵa aǵzalıqtı toqtatıp turadı.

Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı Joqarǵı Keńes komitetleriniń quramına saylanıwı múmkin emes.

Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń tapsırması menen onıń ayırım wazıypaların atqaradı hám Joqarǵı Keńes Baslıǵı joqlıǵında yamasa ol óz wazıypaların ámelge asırıwı múmkin bolmaǵan jaǵdaylarda onıń wazıypasın atqarıp turadı.

14-statya. Joqarǵı Keńes Prezidiumı

Joqarǵı Keńestiń jumısın nátiyjeli shólkemlestiriw maqsetinde Joqarǵı Keńes Prezidiumı dúziledi.

Joqarǵı Keńes Prezidiumı sessiyalar aralıǵında zárúrligine qarap ayına bir márte shaqırıladı.

Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń quramına Joqarǵı Keńes Baslıǵı, onıń orınbasarı, komitetler hám de komissiyalardıń baslıqları, Joqarǵı Keńestegi deputatlıq frakciyalardıń baslıqları kiredi.

Joqarǵı Keńes Prezidiumı óz wákilligine kiretuǵın máseleler boyınsha aǵzalarınıń ulıwma sanınıń kópshilik dawısı menen qararlar qabıl etedi.

15-statya. Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń wákillikleri

Joqarǵı Keńes Prezidiumı:

1) Joqarǵı Keńes sessiyasınıń kún tártibi hám jumıs tártibi boyınsha usınıslar tayarlaydı;

2) Joqarǵı Keńes komitetleri menen komissiyalarınıń júrgizip atırǵan jumısı haqqında bildiriwlerin, Qaraqalpaqstan Respublikası nızamlarınıń hám Joqarǵı Keńestiń qararlarınıń orınlanıwı boyınsha málimlemelerin tıńlaydı;

3) nızam joybarları boyınsha jumıstıń jobalastırılıwın shólkemlestiredi;

4) Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń usınısı menen nızam joybarların hám basqa da hújjetlerdi dáslepki tárizde kórip shıǵadı;

5) Joqarǵı Keńestiń sessiyasında deputatlardıń bildirgen usınıs hám pikirlerin talqılaydı hám olar boyınsha tiyisli qararlar qabıl etedi;

6) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde jergilikli salıqlar hám basqa da májbúriy tólemlerdiń stavkaların nızam hújjetlerinde belgilengen muǵdarlar sheńberinde belgileydi;

7) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde byudjettiń qárejetlerine ózgerisler kirgiziw haqqındaǵı máseleni qarap shıǵadı.

8) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Qaraqalpaqstan Respublikası byudjetiniń tiyisli dáwirdegi orınlanıwı haqqındaǵı esabattı hár sherekte kórip shıǵadı hám tastıyıqlaydı;

9) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik sıylıqları menen sıylıqlaydı hám Qaraqalpaqstan Respublikasınıń húrmetli ataqların beredi;

10) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Ministrler Keńesi Baslıǵınıń usınısı menen Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi Baslıǵınıń orınbasarların, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi aǵzaların tayınlaydı hám lawazımnan bosatadı, Qaraqalpaqstan Respublikası ministrliklerin, mámleketlik komitetlerin, basqa da mámleketlik basqarıw uyımların dúzedi hám saplastıradı;

11) Joqarǵı Keńeske Ózbekstan Respublikası Bas Prokurorınıń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Prokurorı lawazımına kandidatura usınadı;

12) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń sudyaların, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń sudyaların hám puqaralıq isleri boyınsha rayonlararalıq hám rayonlıq sudları jınayat isleri boyınsha rayonlıq hám qalalıq sudları, rayonlararalıq ekonomikalıq sudları, rayonlararalıq hákimshilik sudları baslıqları, orınbasarları hám sudyaların tayınlaydı; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

13) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń sudyaların, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń sudyaların hámde puqaralıq isleri boyınsha rayonlararalıq hám rayonlıq sudları,  jınayat isleri boyınsha rayonlıq hám qalalıq sudları, rayonlararalıq ekonomikalıq sudları, rayonlararalıq hákimshilik sudları baslıqları, orınbasarları hám sudyalarınıń wákilliklerin múddetinen aldın toqtatıw haqqındaǵı máseleni qarap shıǵadı; (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

14) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde rayonlardı, qalalardı dúziw, saplastırıw, olardıń atamasın hám shegaraların ózgertiw haqqındaǵı máseleni qarap shıǵadı;

15) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Joqarǵı Keńes hám jergilikli wákillikli uyımlarına saylaw tayınlaw haqqındaǵı máseleni qarap shıǵadı;

16) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Joqarǵı Keńestiń puqaralar jıyınları baslıqları (aqsaqalları) saylawın shólkemlestiriw hámde ótkeriwge kómeklesiwshi komissiyasın dúziw máselesin qarap shıǵadı; (18.08.2020-j.
47/VI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

17) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Joqarǵı Keńes deputatın nızam menen belgilengen jaǵdaylarda hám tártipte juwapkershilikke tartıwǵa kelisim beredi;

18) Joqarǵı Keńestiń sessiyaları aralıǵındaǵı dáwirde Qaraqalpaqstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw komiteti baslıǵın lawazımǵa tayınlaydı hám lawazımınan bosatadı; (30.12.2017-j. 167/XIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

19) Joqarǵı Keńestiń jumısına hám deputatlardıń óz wákilliklerin nátiyjeli ámelge asırıwına baylanıslı basqa da máselelerdi qarap shıǵadı.

Joqarǵı Keńes Prezidiumı sessiyalar aralıǵındaǵı dáwirde qabıl etilgen qararların Joqarǵı Keńes sessiyasına tastıyıqlaw ushın usınadı.

16-statya. Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyaların saylaw

Nızam joybarların tayarlaw jumısların alıp barıw, Joqarǵı Keńes dodalawına kirgiziletuǵın máselelerdi dáslepki tárizde qarap shıǵıw hám tayarlaw, Qaraqalpaqstan Respublikası nızamları hámde Joqarǵı Keńes tárepinen qabıl etiletuǵın qararlardıń orınlanıwın qadaǵalaw ushın Joqarǵı Keńes dúzilgennen keyin onıń wákillik múddetine deputatlar arasınan baslıq, onıń orınbasarı hám aǵzalardan ibarat quramda komitetler (komissiya) saylanadı. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Komitet (komissiya) baslıǵı, onıń orınbasarı hám komitet aǵzaları lawazımları deputatlardıń qaysı partiya yaki toparǵa tiyisliligin hámde saylaw juwmaqları boyınsha alınǵan deputatlıq orınların esapqa alǵan halda ulıwma qarar menen belgilenedi. Komitet baslıǵı, onıń orınbasarı hám komitet aǵzaları lawazımlarına talabanlardı kórsetiw boyınsha usınıslardı frakciyalardıń basshıları menen kelisilgen halda kiritiledi. (19.12.2020-j. 77/XI-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Joqarǵı Keńes komitetleriniń (komissiyalarınıń) barlıq aǵzaları teń huqıqlardan paydalanadı.

Komitet (komissiya) quramına saylanbaǵan deputatlar onıń jumısında másláhát dawısı huqıqı menen qatnasıwǵa haqılı.

Joqarǵı Keńes komitetleri (komissiyaları) Joqarǵı Keńes aldında juwapkerli hám oǵan esap beredi.

17-statya. Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyalarınıń wákillikleri

Joqarǵı Keńes komitetleri (komissiyaları):

1) Joqarǵı Keńes, onıń Baslıǵı, Prezidiumınıń tapsırmaları yamasa óziniń baslaması tiykarında ózleriniń wákilligine tiyisli máseleler boyınsha nızamlardıń hám Joqarǵı Keńestiń basqa qararlarınıń joybarların islep shıǵadı;

2) nızam joybarlarınıń dáslepki tárizde qarap shıǵılıwın hám olardı Joqarǵı Keńeste qarap shıǵıwǵa tayarlawdı ámelge asıradı;

3) nızamdı sessiya májilisi kún tártibine kirgiziw yamasa onıń ústinde islewdi dawam ettiriw yamasa tiykarlanǵan halda onı qaytarıw haqqında Prezidiumǵa usınıslar kirgizedi;

4) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń byudjeti joybarı boyınsha juwmaqlar hám usınıslar beredi;

5) Joqarǵı Keńestiń tapsırmasına yamasa Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń usınısına muwapıq belgili bir nızam joybarı yamasa Joqarǵı Keńes wákilliklerine kiretuǵın basqa másele boyınsha juwapker boladı;

6) komitetler (komissiyalar) islep shıqqan, sonday-aq nızam shıǵarıw baslaması tiykarında kirgizilgen nızamlardı qarap shıǵıw boyınsha isshi toparlardı dúzedi, olardıń quramına mámleketlik uyımlar hám mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkemlerdiń, ilimiy mákemelerdiń wákillerin, qánige hám ilimpazlardı, hojalıq júritiwshi subektlerdiń basshıların qatnastıradı;

7) nızamshılıq baslaması huqıqı subektleri wákilleriniń olar tárepinen kirgizilgen nızam joybarına baylanıslı máseleler boyınsha pikirlerin tıńlaydı;

8) kirgizilgen Qaraqalpaqstan Respublikasınıń nızamları, sonday-aq Joqarǵı Keńes tárepinen qabıl etilgen qararlar tekstine ózgeris yamasa qosımshalar kirgiziw boyınsha usınıslar tayarlaydı;

9) mámleketlik uyımlar hám basqa da shólkemlerden, lawazımlı shaxslardan hújjetlerdi, ekspert juwmaqları, statistikalıq maǵlıwmatlar hám basqa maǵlıwmatlardı talap etip aladı;

10) mámleketlik hákimiyat hám basqarıw uyımları basshılarınıń Qaraqalpaqstan Respublikasınıń nızamları, Joqarǵı Keńestiń sheshimleri hámde komitetlerdiń qararları olar tárepinen qalay orınlanıp atırǵanlıǵı haqqındaǵı málimlemelerin tıńlaydı.

18-statya. Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyalarınıń jumısın shólkemlestiriw

Joqarǵı Keńes komitetleri (komissiyaları) jumısın óz rejelerine, sonday-aq Joqarǵı Keńes, onıń Baslıǵı hám Prezidiumınıń tapsırmaları hámde usınıslarına muwapıq shólkemlestiredi.

Joqarǵı Keńes komitetleriniń (komissiyalarınıń) jumıs tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi.

19-statya. Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyalarınıń májilisleri

Joqarǵı Keńes komitetleriniń (komissiyalarınıń) májilisleri zárúrligine qaray shaqırıladı hám ótkiziledi.

Joqarǵı Keńes komitetleriniń (komissiyalarınıń) májilisleri, eger olarda komitet aǵzalarınıń keminde yarımı qatnassa, wákillikli bolıp esaplanadı.

Joqarǵı Keńes komitetleriniń (komissiyalarınıń) májilisleri ashıq ótkeriledi. Zárúrlik payda bolǵanında Joqarǵı Keńes komitetleri (komissiyaları) jabıq májilis ótkeriw haqqında sheshim qabıl etiwi múmkin.

Komitetlerdiń (komissiyalardıń) májilislerine mámleketlik uyımlar hám mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkemlerdiń, ilimiy mákemelerdiń wákilleri, qánigeler hám ilimpazlar, baspasóz uyımlarınıń, televidenie, radio hámde basqa ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri shaqırılıwı múmkin.

20-statya. Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyalarınıń sheshimleri

Joqarǵı Keńes komitetleri (komissiyaları) qarap shıǵıp atırǵan máseleler boyınsha komitettiń (komissiyanıń) jámi aǵzalarınıń kópshilik dawısı menen sheshimler qabıl etedi.

Joqarǵı Keńes komitetleriniń (komissiyalarınıń) mámleketlik uyımlarǵa jiberilgen sheshimleri olar tárepinen qarap shıǵılıwı shárt, nátiyjeleri yamasa kórilgen ilajlar haqqında, eger sheshimde basqa múddet belgilengen bolmasa, kóbi menen bir aydan keshiktirmey málimleme beriliwi kerek.

21-statya. Joqarǵı Keńestiń waqıtsha komissiyaları

Joqarǵı Keńes anıq wazıypalardı orınlaw ushın waqıtsha komissiyalar dúziwi múmkin.

Komissiyalar Joqarǵı Keńes májilisinde Joqarǵı Keńes deputatları arasınan dúziledi. Sol waqıttıń ózinde komissiyanı dúziwden gózlengen maqset hám onıń wákillikleri belgilenedi.

Komissiyalar ózlerine júklengen wazıypalardı orınlaǵannan soń yamasa Joqarǵı Keńestiń qararına muwapıq múddetinen aldın óz jumısın toqtatadı.

Komissiyalardı shólkemlestiriw hám olardıń jumısınıń tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi.

22-statya. Joqarǵı Keńes komitetleri janında ekspertlik toparların dúziw

Nızam joybarların islep shıǵıwǵa hám dodalawǵa, qadaǵalaw-tallaw ilajların tayarlawǵa hám ótkeriwge kómeklesiw maqsetinde Joqarǵı Keńes komitetleri janında ekspertlik toparları dúziledi.

23-statya. Qospa májilislerdi ótkeriw

Aymaqtı sociallıq-ekonomikalıq jaqtan rawajlandırıw máselelerin hám eń áhmiyetli mashqalalardı dodalaw maqsetinde Joqarǵı Keńes komitetleri (komissiyaları) hám xalıq deputatları Keńesiniń qospa májilisleri ótkeriliwi múmkin.

Joqarǵı Keńestiń komitetleri (komissiyaları) hám xalıq deputatları Keńesiniń qospa májilisi ashıq hám járiyalı ótkeriledi.

Joqarǵı Keńes komiteti (komissiyası) hám xalıq deputatları Keńesiniń qospa májilisin shaqırıw, onı ótkeriw waqtı, sánesi hám ornı hám de basqa máseleler xalıq deputatları Keńesiniń Reglamentine muwapıq Joqarǵı Keńes komitetiniń (komissiyasınıń) baslıǵı hám hákim – xalıq deputatları Keńesiniń baslıǵı arasında kelisim boyınsha sheshiledi.

Joqarǵı Keńestiń komiteti (komissiyası) hám xalıq deputatları Keńesiniń qospa májilisinde tıńlanǵan máselelerdiń dodalaw nátiyjeleri boyınsha qospa qarar qabıl etiliwi múmkin. Bunda dawıs beriw, ádette, óz aldına ótkeriledi.

 

IV. FRAKCIYaLAR

24-statya. Frakciyalar haqqında

Frakciya siyasiy partiyadan usınılatuǵın deputatlar tárepinen partiya máplerin Joqarǵı Keńeste bildiriw maqsetinde dúziletuǵın hám belgilengen tártipte dizimnen ótkerilgen deputatlar birlespesi bolıp esaplanadı.

Joqarǵı Keńes deputatınıń frakciyaǵa kiriwi haqqındaǵı qarar olardıń májilislerinde qabıl etiledi.

Joqarǵı Keńestiń deputatı tek ǵana bir frakciyanıń aǵzası bolıwı múmkin.

Siyasiy partiyadan usınılǵan hám Joqarǵı Keńeske saylanǵan deputat tek ǵana sol partiya frakciyasınıń aǵzası bolıwı múmkin.

Frakciyalardıń shólkemlestiriliwi hám jumıs tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi. (16.12.2019-j 282/XXIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kiritilgen)

25-statya. Frakciyalardı dúziw tártibi

Joqarǵı Keńestiń keminde bes deputatı frakciya dúziw huqıqına iye.

Frakciyalar dizimnen ótiwi kerek. Joqarǵı Keńestiń sessiyasında frakciyanıń basshısı yamasa basqa wákili frakciya dúzilgeni haqqında Joqarǵı Keńeske málimleme beredi, bul Joqarǵı Keńes sessiyasınıń protokolında kórsetilip ótiledi.

Joqarǵı Keńes frakciya dúzilgeni haqqında qarar qabıl etedi. (16.12.2019-j 282/XXIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kiritilgen)

26-statya. Frakciyanıń wákillikleri

Frakciya:

1) Joqarǵı Keńes sessiyasınıń kún tártibi, dodalanıp atırǵan máselelerdi kórip shıǵıw tártibi hám mazmunı boyınsha usınıslar hámde pikirler kiritedi;

2) Joqarǵı Keńes sessiyasında dodalanıp atırǵan hár bir másele boyınsha jarıs sózlerde frakciya wákiline kepillikli túrde sóz beriliwi huqıqınan paydalanadı;

3) waqıtsha komissiyalar dúziw haqqında másele qoyadı;

4) Joqarǵı Keńes sessiyasında mámleketlik hákimiyat hám basqarıw uyımlarınıń lawazımlı shaxslarına olardıń wákilligine kirgizilgen máseleler boyınsha tiykarlanǵan túsindiriw beriw yamasa kóz-qarasın bayan etiw talabı menen múrájat etedi;

5) Joqarǵı Keńes sessiyasında dodalanıp atırǵan másele boyınsha frakciyanıń pikirin Joqarǵı Keńes deputatları arasında tarqatadı;

6) Joqarǵı Keńes Prezidiumı, komitetleri hám komissiyalarınıń jumısında qatnasadı;

7) Joqarǵı Keńeste dodalanıp atırǵan nızam joybarları hám basqa da qararlardıń joybarları boyınsha óz usınısların kirgizedi;

8) húkimet aǵzaların olardıń jumısı máseleleri boyınsha tıńlaw haqqında másele qoyadı;

9) frakciyanıń jumısı ushın zárúrli materiallar hám hújjetlerdi mámleketlik uyımlar hámde olardıń lawazımlı shaxslarınan talap etip aladı;

10) nızam hújjetlerine muwapıq basqa da wákilliklerdi ámelge asıradı.

27-statya. Parlamenttegi kópshilik, frakciyalardıń blokqa birlesiwi

Joqarǵı Keńeste kópshilik orındı iyelegen frakciya parlamenttegi kópshilikti quraydı.

Óz baǵdarlamalıq maqsetli wazıypalarınıń jaqınlıǵınan yaki sáykesliginen kelip shıqqan halda blok dúzetuǵın bir neshe frakciyalar da parlamenttegi kópshilikti qurawı múmkin.

Frakciyalardıń blokqa birlesiwi nızamda názerde tutılǵan huqıqlardı ámelge asırıwda olardıń ǵárezsizligin sheklep qoymaydı.

28-statya. Frakciyanıń jumısın toqtatıw

Frakciyanıń jumısı tómendegi jaǵdaylarda toqtatıladı:

1) frakciyanıń óz baslaması menen;

2) Joqarǵı Keńestiń wákillik múddeti tamamlanǵanda;

3) frakciya quramına kiriwshi deputatlar sanı onı dúziw ushın zárúr bolǵan muǵdar shegarasınan kemeyip ketkende.

Bul statyanıń birinshi bóliminde kórsetilgen jaǵdaylardan tısqarı, tiyisli siyasiy partiyanıń jumısı toqtatılǵanda da frakciya tarqatıp jiberiledi.

29-statya. Joqarǵı Keńestegi deputatlar toparı

Joqarǵı Keńestiń qarap shıǵıwı ushın usınılǵan ayırım áhmiyetli máselelerdi aldın-ala dodalaw ushın Joqarǵı Keńestiń deputatları deputatlıq toparlarǵa óz erki menen birlesiwi múmkin.

Hár bir deputatlar toparı dodalanǵan másele boyınsha Joqarǵı Keńeske ulıwmalastırılǵan pikir hım usınısların bildiriwge haqılı.

 

V. NÍZAM JOYBARLARÍN QARAP ShÍǴÍW

30-statya. Nızamshılıq baslaması

Joqarǵı Keńeste nızamshılıq baslaması huqıqına Joqarǵı Keńestiń deputatları, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi, Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyalıq baqlaw komiteti, Qaraqalpaqstan Respublikası sudı, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı, Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Prokurorı iye hám bul huqıq nızamshılıq baslaması huqıqı subektleri tárepinen nızam joybarın Joqarǵı Keńeske kirgiziw arqalı ámelge asırıladı. (28.12.2020-j. 88/XII-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kirgizilgen)

Joqarǵı Keńes deputatları qánigelestiriliwi boyınsha Joqarǵı Keńes quramında dúzilgen komitetlerge saylanıwı hám óz jumısın komitet quramında ámelge asırıwı sebepli nızamlardıń joybarları hám nızam shıǵarıw haqqındaǵı usınıs Joqarǵı Keńes komitetleri tárepinen de kirgiziliwi múmkin.

31-statya. Nızam joybarlarınıń Joqarǵı Keńes komiteti tárepinen dáslepki tárizde qarap shıǵılıwı

Nızam joybarı Joqarǵı Keńeske kirgizilgeninen keyin Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilengen tártipte Joqarǵı Keńes Prezidiumı onı dáslepki tárizde qarap shıǵıwdı ámelge asıratuǵın juwapker komitetti belgileydi.

Nızam joybarın dáslepki tárizde qarap shıǵıwda frakciyalar qatnasıwǵa haqılı.

Nızam joybarın dáslepki tárizde qarap shıǵıw nátiyjeleri tiykarında juwapker komitet onı Joqarǵı Keńes sessiyasınıń kún tártibine kirgiziw yaki nızam joybarın kirgizgen uyımǵa (shaxsqa) qaytarıw haqqında Joqarǵı Keńes Prezidiumı aldına másele qoyadı.

Eger kirgizilgen nızam joybarı “Nızamlar joybarların tayarlaw hám Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesine kirgiziw tártibi haqqında”ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamı, “Normativ-huqıqıy aktler haqqında”ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamı hám Joqarǵı Keńes Reglamentine muwapıq bolmasa, Joqarǵı Keńes Prezidiumı nızam joybarın nızamshılıq baslaması huqıqı subektine qaytarıw haqqında qarar qabıl etiwi múmkin.

32-statya. Nızamnıń Joqarǵı Keńes tárepinen qabıl etiliwi

Joqarǵı Keńes nızam joybarın, ádette, bir neshe oqıwda qarap shıǵadı.

Nızam Joqarǵı Keńes tárepinen deputatlardıń ulıwma sanınıń kópshilik dawısı menen qabıl etiledi.

Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyasın qabıl etiw, oǵan ózgeris hám qosımshalar kirgiziw, konstituciyalıq nızamdı qabıl etiw hámde oǵan ózgeris hám qosımshalar kirgiziw ushın Joqarǵı Keńes deputatları ulıwma sanınıń úshten eki bóleginen ibarat kópshilik dawısı talap etiledi.

Dawıs beriw ashıq yamasa jasırın bolıwı múmkin.

Dawıs beriwdiń túri hám usılı haqqındaǵı qarar Joqarǵı Keńes tárepinen Joqarǵı Keńes sessiyasında qatnasqan deputatlardıń kópshilik dawısı menen ashıq dawıs beriw arqalı qabıl etiledi.

33-statya. Nızamdı imzalaw hám onı járiyalaw

Qaraqalpaqstan Respublikası nızamları Joqarǵı Keńes Baslıǵı tárepinen imzalanadı.

Qaraqalpaqstan Respublikasınıń qabıl etilgen, Joqarǵı Keńes Baslıǵı imza qoyǵan nızamınıń teksti járiyalaw ushın jiberiledi.

 

VI. JUWMAQLAWShÍ QAǴÍYDALAR

34-statya. Joqarǵı Keńes Reglamenti

Joqarǵı Keńes, onıń uyımları hám lawazımlı shaxsları, sonday-aq frakciyaları jumısınıń tártibi Joqarǵı Keńes Reglamentinde belgilenedi. (16.12.2019-j
282/XXIX-sanlı QR Nızamına tiykar ózgerisler kiritilgen)

35-statya. Joqarǵı Keńes Apparatı

Joqarǵı Keńes, onıń uyımları hám deputatlar jumısınıń shólkemlestiriwshilik, málimleme, materiallıq-texnikalıq támiyinleniwi Joqarǵı Keńes Apparatı tárepinen ámelge asırıladı.

Joqarǵı Keńes Apparatı dúzilmesi, shtatları, hızmetkerleriniń miynet haqı muǵdarı hám materiallıq-texnikalıq támiyinleniwi, sonday-aq olardıń jumıs islewi ushın zárúr qárejetler Joqarǵı Keńes Baslıǵı tárepinen tastıyıqlanadı.

Joqarǵı Keńes Apparatı xızmetkerleriniń miynet qatnasıqları Joqarǵı Keńestiń wákillikli múddetine baylanıslı bolmaydı.

Joqarǵı Keńes Apparatı yuridikalıq shaxs bolıp esaplanadı.

Joqarǵı Keńes Apparatınıń shólkemlestiriliwi hám jumıs tártibi Joqarǵı Keńes Baslıǵı tárepinen tastıyıqlanǵan Rejede belgilenedi.

36-statya. Joqarǵı Keńes jumısın finanslıq támiyinlew

Joqarǵı Keńes jumısın finanslıq támiyinlew Qaraqalpaqstan Respublikası byudjetiniń qarjıları esabınan ámelge asırıladı.

37-statya. Joqarǵı Keńestiń baspa sóz uyımları

Joqarǵı Keńes óziniń baspasóz uyımlarına iye boladı.