1

(Ққ) П.П.Турешовты Нөкис қаласы ҳәкими лаўазымына тайынлаў ҳаққында




Medicina jańalanıw jolında

Haqıyqatında da, búgin densawlıqtı saqlaw tarawında ámelge asırılıp atırǵan jańalanıwlar eń dáslep insan ushın, onıń mápi, turmıs abadanlıǵın támiyinlew hám álbette, salamat jasawına qaratılǵan.

Zamanagóy, xalıqaralıq talaplar dárejesindegi medicinalıq xızmet kórsetiw tarawın payda etiw, hár tárepleme bárkamal áwladtı kamalǵa keltiriw — bul tarawda alıp barılıp atır¬ǵan jańalanıwlardıń mazmunın quraydı.
Mámleketimizde ǵárezsizlik jıllarında jámiyettiń barlıq siyasiy, social-ekonomikalıq tarawlarında ótkerilgen reformalar, erisilgen jetiskenlikler menen bir qatarda Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw tarawında da keń kólemli jańalanıwlar ámelge asırıldı. Xalıqqa medicinalıq xızmet kórsetiwdiń nátiyjeli sisteması qáliplestirilip, bir qatar ózgerisler júz berdi.
Prezidentimiz Sh.Mirziyoevtiń basshılıǵında elimizdiń rawajlanǵan mámleketler qatarınan múnásip orın iyelewine, xalıqtıń turmıslıq dárejesin támiyinlewge ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Búgingi kúnde Húrmetli Prezidentimiz tárepinen densawlıqtı saqlaw tarawına baylanıslı 4 párman, 30 dan aslam qararlar islep shıǵıldı.
Respublikamızda densawlıqtı saqlaw tarawında jańa basqıshlı jumıslar alıp barılıp, xalqımızdıń salamatlıǵın jaqsılawǵa, keselliklerdiń aldın alıwǵa, birlemshi mediko-sanitariyalıq xızmetti jaqsılawǵa, emlew-profilaktikalıq mákemelerdiń materiallıq-texnikalıq bazasın bekkemlewge, olardı zamanagóy medicinalıq ásbap-úskeneler hám qánigelesken maman kadrlar menen támiyinlewge ayrıqsha itibar berilgen. Sonıń menen birge, respublikamızda joqarı maǵlıwmatlı medicina xızmetkerlerine talap joqarı bolıp, bul óz gezeginde xalıqqa sapalı medicinalıq járdem kórsetiwge óz tásirin tiygizbekte. Usınday mash¬qalalardı saplastırıw maqsetinde usı jılı yanvar ayında 131 bakalavr, 79 tar qánigelikler boyınsha pitkeriwshiler miynet shártnaması tiykarında shıpakerler jetispegen rayonlarǵa jumısqa jiberilgen bolsa, qosımsha iyun-iyul aylarında 125 ulıwma ámeliyat shıpakeri hám 4 tar qánigeliktegi jas shıpakerlerimiz jumısqa jaylastırıldı.
Tarawda shıpakerlerdiń kásiplik bilimin jetilistiriwge de ayrıqsha itibar berilip, 22 den aslam shıpaker medicina tarawında dúnyaǵa belgili sırt el klinikalarında ózleriniń bilimlerin asırıp, simpoziumlarǵa qatnasıp qayttı. Olar búgingi kúnde sırt eldegi kásipleslerinen úyrengen tájiriybelerin xalıqtıń salamatlıǵın qorǵaw islerine sarplamaqta.
Ózbekstanda tez medicinalıq járdem kórsetiwdiń milliy modeli qáliplestirildi. Bul xızmettiń materiallıq-texnikalıq bazasın bekkemlew ushın respublikalıq qıstawlı medicinalıq járdem ilimiy orayı Nókis filialı hám onıń rayonlardaǵı bólimleri zaman talabına say avtotransportlar menen támiyinlengen. Atap ayt¬qanda, usı jıldıń ótken 6 ayı ishinde qıstawlı medicinalıq járdem xızmetine jańadan 72 arnawlı avtotransport berildi. Respublikamız boyınsha qıstawlı medicinalıq járdem brigadaları 126 bolǵan bolsa, qosımsha 12 brigada iske túsirildi. Bul álbette, xalıqqa mámleketimiz tárepinen kepillengen qıstawlı medicinalıq járdem kórsetiw sapasınıń jaqsılanǵanlıǵınan derek beredi. Nawqaslarǵa qıstawlı medicinalıq járdem kórsetiw maqsetinde ulıwma brigadalar 36, al, reanimaciyalıq brigadalar bolsa 41 atamadaǵı dári-dármaqlar menen tolıq támiyinlengen.
Xalqımız arasında sociallıq járdemge mútáj bolǵan puqaralarǵa mediko-sociallıq xızmet kórsetiw sapasın jetilistiriw boyınsha da bir qatar jumıslar ámelge asırılmaqta. Ótken jılǵa salıstırıp qaraytuǵın bolsaq, 3 esege kóp, yaǵnıy 1,5 mıńǵa jaqın mayıplıq arbashası, protez-ortopediyalıq buyımlar, esitiw úskeneleri jetkerilip berildi.
Uzaq hám awıllıq jerde jasaytuǵın xalıq ushın qolaylıqlar jaratıw maqsetinde 145 orında sociallıq dárixanalar ashıldı. Olardaǵı dári-dármaqlar arzanlatılǵan bahada satılmaqta. Sonday-aq, Koreya¬nıń mámleketlik emes kommerciyalıq emes «Friends» hám «KOFIN» xalıqaralıq shólkemi, Hind¬stannıń  Deli qalasındaǵı «Artemis» hám Rossiya Federaciyasınıń Moskva qalasındaǵı N.N.Bloxin atındaǵı Milliy medicina orayınıń joqarı qánigeli onkolog shıpakerleri hám oftalmologiya tarawınıń qánigeleri menen birgelikte xirurgiyalıq ámeliyatlar ótkerildi. Bul óz gezeginde jergilikli xirurg shıpaker qánigelerge sheberlik mektebi bolıp, óz-ara tájiriybeler almasıwına imkaniyat jarattı.
Mámleketimiz ǵárezsizliginiń 27 jıllıq bayramı aldınan 12-13-avgust kúnleri Qubla Koreyanıń «Evergrin Motors» mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkeminiń 32 medicina xızmetkeri, sonıń ishinde 9 shıpaker, 23 orta buwın medicina xızmetkerleri densawlıqtı saqlaw ministrliginiń shtattan tıs bas qánigeleri menen birge 2456 puqaranı medicinalıq tekseriwlerden ótkerdi. Tekseriw barısında olar ózleri menen birge alıp kelgen 73 atamadaǵı dári-dármaqlar hám medicinalıq buyımlardı nawqaslarǵa tarqattı.
Respublikamız xalqına zamanagóy joqarı texnologiyalıq medicinalıq járdem kórsetiw ushın Tashkent qalasındaǵı medicina oraylarınan hám sırt mámleketlerdegi belgili klinikalardan 120 dan aslam tájiriybeli shıpakerler respublikamızda bolıp, 8 mıńnan artıq xalıqtı medicinalıq tekseriwlerden ótkerip, 79 dan artıq joqarı texnologiyalıq operaciyalar islendi.
Densawlıqtı saqlaw tarawında birden-bir mámleketlik siyasattı ámelge asırıw maqsetinde xalqımızǵa kórsetilip atırǵan medicinalıq járdemniń sapasın ele de jaqsılaw ushın Tashkent qalasındaǵı qánige-les¬tirilgen medicinalıq oraylardan 2 medicina ilimleriniń doktorı, 5 medicina ilimleriniń kandidatı, 2 joqarı dárejeli shıpaker biziń respublikamızǵa basshı sıpatında kelip, óz jumısların alıp barmaqta.
Densawlıqtı saqlaw tarawın túpkilikli jańalaw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan keń kólemli jumıslar hám olardıń nátiyjeleri haqqında kóp sóz etiw múmkin. Qárezsizligimizdiń hár bir jılı densawlıqtı saqlaw tarawınıń jańa basqıshqa kóteriliwinde, tarawdıń materiallıq-texnikalıq bazasınıń ele de bekkemlenip, xızmet kórsetiw sapasınıń jaqsılanıwında áhmiyetli qádem bolatuǵınlıǵı sózsiz.
Aldımızdaǵı wazıypa — medicinalıq xızmetti jańa sapaǵa kóteriw, onı xalıqqa jaqınlatıw, usı xızmetten paydalanıwdı ápiwayılastırıw hám jetilistiriw bolıp tabıladı.

A.MATKARIMOVA,
Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń deputatı.
Medicina ilimleriniń kandidatı, docent.